Η Αλβανία βιώνει τις τελευταίες εβδομάδες μια από τις μεγαλύτερες λαϊκές κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών.
Χιλιάδες πολίτες διαδηλώνουν καθημερινά στα Τίρανα και άλλες πόλεις, με ροζ φλαμίνγκο ως σύμβολο, εναντίον ενός μεγάλου τουριστικού συγκροτήματος πολυτελείας που σχεδιάζεται σε προστατευόμενη περιοχή. Το σχέδιο, που συνδέεται με την οικογένεια Τραμπ, πυροδότησε όχι μόνο περιβαλλοντικές ανησυχίες, αλλά και νέες αποκαλύψεις για διακίνηση ναρκωτικών και ξέπλυμα βρώμικου χρήματος.
Το επίκεντρο της διαμάχης
Το έργο αφορά την κατασκευή πολυτελούς resort στην λιμνοθάλασσα Vjosa-Narta, κοντά στο Ζβέρνετς της Βλόρας. Πρόκειται για μία από τις τελευταίες παρθένες περιοχές της Αδριατικής, καταφύγιο για σπάνια είδη όπως φλαμίνγκο, πελεκάνους και θαλάσσιες χελώνες. Οι διαδηλωτές, που έχουν ονομάσει το κίνημά τους «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», φοβούνται ότι το έργο θα μετατρέψει τη φυσική ομορφιά σε τουριστική ζώνη με πισίνες και βίλες.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα έχει εγκρίνει γρήγορα τις άδειες, ενώ η Ιβάνκα Τραμπ επισκέφθηκε την περιοχή το 2025, εκφράζοντας ενθουσιασμό για την «όμορφη χερσόνησο». Ο Τζάρεντ Κούσνερ, σύζυγός της και γαμπρός του προέδρου Τραμπ, έχει συνδεθεί δημόσια με το project, αν και δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις άμεσης οικονομικής συμμετοχής του μέσω της εταιρείας του Affinity Partners.
Η σύνδεση με το εγκληματικό δίκτυο
Νέα στοιχεία από έρευνα της Ειδικής Εισαγγελίας κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος (SPAK) προσθέτουν εκρηκτική διάσταση. Στις 13 Ιουνίου, η SPAK ανακοίνωσε επιχειρήσεις εναντίον διεθνούς κυκλώματος διακίνησης κοκαΐνης, με εντάλματα σύλληψης για 20 άτομα και κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων.
Δικαστικά έγγραφα που αποκάλυψε το OCCRP δείχνουν ότι ο Άρτουρ Σέχου (Artur Shehu), ο οποίος πούλησε εκτάσεις γης για το resort στην εταιρεία Albanian Land Development, εμπλέκεται στην υπόθεση. Οι εισαγγελείς τον κατηγορούν για ξέπλυμα χρήματος από ναρκωτικά και συμμετοχή σε οργανωμένο έγκλημα. Έχει επιβληθεί προληπτική κατάσχεση σε τραπεζικό λογαριασμό με πάνω από 110 εκατομμύρια ευρώ, που συνδέεται με τη συγκεκριμένη πώληση γης.
Ο Σέχου είχε εμπλακεί και σε παλαιότερες έρευνες για αμφισβητούμενες ιδιοκτησίες στην περιοχή, με κατηγορίες για πλαστογραφήσεις εγγράφων. Ο εκπρόσωπός του, Πούλουμπ Πετριτάι, έχει καταδικαστεί για παρόμοια αδικήματα. Η Albanian Land Development, που συνδέεται με Καταριανούς επενδυτές (αδέλφια Al Khayat), δεν εμπλέκεται άμεσα, αλλά η σύνδεση της γης με ύποπτα κεφάλαια δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.
Περιβαλλοντική καταστροφή και πολιτική κρίση
Η περιοχή Vjosa-Narta προστατεύεται, αλλά τροποποιήσεις του 2024 στον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές άνοιξαν τον δρόμο για «στρατηγικές επενδύσεις». Οι περιβαλλοντολόγοι προειδοποιούν ότι οι φωλιές των πουλιών θα αντικατασταθούν από πισίνες. Ο πρωθυπουργός Ράμα υπερασπίζεται το έργο ως «ευλογία» ύψους 4-5 δισ. ευρώ, ενώ απορρίπτει τις κατηγορίες.
Οι διαδηλώσεις έχουν εξελιχθεί σε ευρύτερο κίνημα κατά της διαφθοράς, με συνθήματα όπως «Η πατρίδα δεν πωλείται» και αιτήματα για παραίτηση Ράμα. Η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» απειλεί την εικόνα της Αλβανίας που επιδιώκει ένταξη στην ΕΕ.
Τι ακολουθεί;
Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι Τραμπ ή οι Καταριανοί επενδυτές γνώριζαν τις υποθέσεις κατά του Σέχου. Ωστόσο, η διαφάνεια στην ιδιοκτησία των εταιρειών (μέσω Ολλανδικών «κουτιών» και Καταριανών holdings) και οι δικαστικές έρευνες συνεχίζονται. Η υπόθεση αναδεικνύει χρόνια προβλήματα της Αλβανίας: αμφισβητούμενες ιδιοκτησίες από την εποχή του κομμουνισμού, διαφθορά και πιέσεις για «γρήγορες» επενδύσεις.
Οι διαδηλώσεις συνεχίζονται, και η κυβέρνηση βρίσκεται υπό τεράστια πίεση. Το μέλλον του resort – και της ίδιας της πολιτικής σταθερότητας στην Αλβανία – παραμένει αβέβαιο. Η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» δείχνει ότι οι πολίτες δεν είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν το περιβάλλον και το κράτος δικαίου για υποσχέσεις πλούτου.
Δείτε επίσης:
Αλβανία: Βουλευτής που αποχώρησε από το κόμμα του Ράμα καταγγέλλει απειλές κατά της οικογένειάς της
