5-8-2020

Επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας: Αυτή είναι η διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσετε

Με ηλεκτρονική αίτηση έως την Παρασκευή 24 Ιουλίου 2020 θα πρέπει οι υπόχρεοι επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι καθώς και οι έμμισθοι δικηγόροι, μηχανικοί και υγειονομικοί να ενταχθούν σε μία από τις τρεις νέες ασφαλιστικές κατηγορίες εισφορών, οι οποίες καθιερώθηκαν με τον πρόσφατο ασφαλιστικό νόμο Βρούτση (ν. 4670/2020).

Η «κυριακάτικη δημοκρατία» παρουσιάζει τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν, καθώς και όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν για να μην αντιμετωπίσουν προβλήματα στη διαδικασία.

Οπως αναφέρεται σε νεότερη εγκύκλιο του e-ΕΦΚΑ, με τον νόμο 4670/2020 θεσπίστηκε, μεταξύ άλλων, ένα νέο πλαίσιο εισφορών επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ παροχών ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολουμένων και έμμισθων δικηγόρων, μηχανικών και υγειονομικών. Με τις νέες διατάξεις αντικαταστάθηκαν οι προϊσχύουσες ρυθμίσεις που καθόριζαν τη βάση υπολογισμού εισφορών για την επικουρική ασφάλιση και την εφάπαξ παροχή και εισήχθη ένα καινούργιο σύστημα ασφαλιστικών κατηγοριών με δυνατότητα ελεύθερης επιλογής από τους ασφαλισμένους.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο του e-ΕΦΚΑ, με το νέο εισφοροδοτικό σύστημα έχουν επέλθει οι εξής αλλαγές:

  • Έχουν θεσπιστεί τρεις ασφαλιστικές κατηγορίες εισφορών κλάδου επικουρικής ασφάλισης και τρεις ασφαλιστικές κατηγορίες εισφορών κλάδου εφάπαξ παροχών.
  • Η κατάταξη σε μία εκ των ασφαλιστικών κατηγοριών είναι υποχρεωτική και ανεξάρτητη για κάθε κλάδο.
  • Οι ασφαλισμένοι κατατάσσονται με ελεύθερη επιλογή τους σε μία από τις τρεις ασφαλιστικές κατηγορίες, για κάθε κλάδο, δηλώνοντας την επιλογή τους με την υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης.
  • Το δικαίωμα επιλογής ασφαλιστικής κατηγορίας παρέχεται και στους προαιρετικά ασφαλισμένους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολουμένους.
  • Σε περίπτωση μη υποβολής αίτησης επιλογής κατηγορίας ο ασφαλισμένος κατατάσσεται υποχρεωτικά στην 1η ασφαλιστική κατηγορία κάθε κλάδου.
  • Κατά την πρώτη εφαρμογή του νέου συστήματος οι ασφαλισμένοι για το διάστημα από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο του 2020 κατετάγησαν υποχρεωτικά στην 1η ασφαλιστική κατηγορία.
  • Η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας, με ηλεκτρονική αίτηση, έχει ισχύ από τον Ιούλιο 2020 (σχετικές οδηγίες από τον ΕΦΚΑ αναμένονται εντός των ερχόμενων ημερών).
  • Παρέχεται η δυνατότητα αλλαγής ασφαλιστικής κατηγορίας (ανώτερης ή κατώτερης) ανά έτος. Η σχετική αίτηση υποβάλλεται κατά τη διάρκεια του έτους και ενεργοποιείται από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους.
  • Σε περίπτωση μη υποβολής αίτησης αλλαγής κατηγορίας, παραμένει ενεργή η κατηγορία κατάταξης του προηγούμενου έτους.
  • Στις περιπτώσεις μη μισθωτής δραστηριότητας με παράλληλη μισθωτή απασχόληση προσδιορίζεται κατώτατη κατηγορία καταβολής εισφορών (1η) για το σύνολο των δραστηριοτήτων. Εφόσον το ποσό των εισφορών από τη μισθωτή απασχόληση υπολείπεται του ποσού εισφοράς της κατώτατης κατηγορίας, καταβάλλεται η αντίστοιχη διαφορά.
  • Παρέχεται δυνατότητα επιλογής ανώτερης κατηγορίας, καταβάλλοντας την αντίστοιχη διαφορά κλάδου.
  • Στις περιπτώσεις πολλαπλής μη μισθωτής δραστηριότητας (όπως, για παράδειγμα, σε έναν ελεύθερο επαγγελματία που είναι παράλληλα και αυτοαπασχολούμενος) θεσπίζεται η καταβολή μίας εισφοράς με κατάταξη σε μία εκ των τριών ασφαλιστικών κατηγοριών για κάθε κλάδο με ελεύθερη επιλογή.

Έναρξη ισχύος και πεδίο εφαρμογής

Ως ημερομηνία έναρξης καταβολής εισφορών, σύμφωνα με το νέο εισφοροδοτικό πλαίσιο, ορίζεται αναδρομικά η 1η Ιανουαρίου του 2020.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο εφαρμόζεται στους εξής κλάδους:

1) Στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης

  • στους παλαιούς και νέους ασφαλισμένους (πριν και μετά την 1/1/1993) που είναι αυτοαπασχολούμενοι ή ελεύθεροι επαγγελματίες
  •     στους έμμισθους δικηγόρους

2) Στον κλάδο εφάπαξ παροχής

  • στους παλαιούς και νέους ασφαλισμένους (πριν και μετά την 1/1/1993) που είναι αυτοαπασχολούμενοι ή ελεύθεροι επαγγελματίες
  • στους έμμισθους δικηγόρους, μηχανικούς και υγειονομικούς

Παράλληλη ασφάλιση

Με τον ν. 4670/2020 ρυθμίζονται, επίσης, τα εξής θέματα καταβολής ασφαλιστικών εισφορών όταν συντρέχει παράλληλη απασχόληση:

1) Περιπτώσεις πολλαπλών μη μισθωτών δραστηριοτήτων: Στις περιπτώσεις πολλαπλής μη μισθωτής δραστηριότητας καταβάλλεται μια ασφαλιστική εισφορά εκ των τριών ασφαλιστικών κατηγοριών των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων για κάθε κλάδο, επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ παροχής.

2) Περιπτώσεις μη μισθωτής ή πολλαπλών μη μισθωτών δραστηριοτήτων με μισθωτή απασχόληση: Στις περιπτώσεις μη μισθωτής δραστηριότητας με παράλληλη μισθωτή απασχόληση λαμβάνονται υπόψη τα ποσά των εισφορών ανά κλάδο ασφάλισης από τη μισθωτή απασχόληση και καταβάλλεται από τον ασφαλισμένο, εφόσον προκύπτει, η διαφορά εισφοράς από την 1η ασφαλιστική κατηγορία κάθε κλάδου. Εάν έχει επιλεγεί ανώτερη της πρώτης κατηγορία, η προκύπτουσα διαφορά βαραίνει εξ ολοκλήρου τον ασφαλισμένο.

Έμμισθοι δικηγόροι – μηχανικοί – υγειονομικοί

Το νέο εισφοροδοτικό πλαίσιο ασφαλιστικών κατηγοριών για τους έμμισθους δικηγόρους, μηχανικούς και υγειονομικούς εφαρμόζεται ως εξής:

  • Για τους έμμισθους δικηγόρους τόσο για την επικουρική ασφάλιση όσο και για τον κλάδο εφάπαξ παροχών. Για την κατηγορία αυτή των ασφαλισμένων εξακολουθεί και ισχύει ο επιμερισμός των ποσών της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς κατά 50% για τον εντολέα και κατά 50% για τον ασφαλισμένο.
  • Για τους έμμισθους μηχανικούς και υγειονομικούς μόνο για τον κλάδο εφάπαξ παροχών. Ως προς τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης διατηρείται το προϋφιστάμενο καθεστώς υπολογισμού εισφορών επί των αποδοχών.

Γραμμάτια προείσπραξης δικηγόρων

Ο συμψηφισμός ασφαλιστικών εισφορών με ποσά που καταβάλλονται μέσω γραμματίων προείσπραξης ανά δικηγορική πράξη ή παράσταση ισχύει πλέον και για τις εισφορές των κλάδων επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ παροχών.

Εισφορές αμειβομένων με Δελτία Παροχής Υπηρεσιών (ΔΠΥ)

Η διάταξη περί εισφοροδότησης προσώπων που αμείβονται με ΔΠΥ (του άρθρου 39 του ν. 4387/2016) και για τα οποία προκύπτει ότι το εισόδημά τους προέρχεται από την απασχόληση τους σε έως δύο φυσικά ή νομικά πρόσωπα παραμένει σε ισχύ.

Νέοι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι με έως πέντε έτη ασφάλισης

Με τον νόμο 4670/20 καταργήθηκε η προϊσχύουσα διάταξη (του ν. 4387/2016, δηλαδή του νόμου Κατρούγκαλου, σχετικά με τη μειωμένη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών νέων ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων (έως πέντε έτη ασφάλισης) από την 1η Ιανουαρίου του 2020.

Επίσης, προβλέφθηκε μεταβατική αναπροσαρμογή στα ποσά των εισφορών επικουρικής ασφάλισης από 1η Ιουνίου του 2022. Στο ίδιο πλαίσιο, από την 1η Ιανουαρίου του 2023 έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2024 τα ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών προσαυξάνονται κατ’ έτος, με διαπιστωτική πράξη του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, κατά το ποσοστό μεταβολής του μέσου ετήσιου γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή του προηγούμενου έτους. Σε περίπτωση αρνητικής τιμής του συγκεκριμένου ποσοστού, το ποσό της εισφοράς παραμένει στα επίπεδα του προηγούμενου έτους. Από την 1η Ιανουαρίου του 2025 και εφεξής τα ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών θα προσαυξάνονται κατ’ έτος κατά τον δείκτη μεταβολής μισθών.

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Γιάννης Χ. Κουριαννίδης
Γιάννης Χ. Κουριαννίδης
Χαράλαμπος Κατσιβαρδάς
Χαράλαμπος Κατσιβαρδάς

ΔΗΜΟΦΙΛΗ