Η κινηματογραφική διασκευή της ομηρικής «Οδύσσειας» από τον Κρίστοφερ Νόλαν έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις για τις αυθαιρεσίες των σκηνοθετικών επιλογών αλλά και τεράστιο ενδιαφέρον του κοινού. Η παραγωγή σημειώνει εντυπωσιακή πορεία στα παγκόσμια ταμεία, συγκεντρώνοντας περισσότερα από 640 εκατομμύρια δολάρια μέσα σε μόλις εννέα ημέρες προβολής. Αν και η τεχνολογική πρωτοπορία της, ως η πρώτη ταινία που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου με κάμερες IMAX, συνέβαλε καθοριστικά σε αυτά τα μεγέθη, η επιτυχία αντανακλά παράλληλα τη διαχρονική γοητεία του αρχαίου ποιήματος που συντέθηκε πριν από σχεδόν 3.000 χρόνια.
Κατακόρυφη αύξηση στο ενδιαφέρον για την ελληνική γλώσσα
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Independent, πέρα από τα οικονομικά μεγέθη, η ταινία πυροδότησε ένα πρωτοφανές κύμα ενδιαφέροντος για τη γλωσσική κληρονομιά της Ελλάδας. Σύμφωνα με στοιχεία του Google Trends, οι αναζητήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο για τη φράση «μάθε ελληνικά» σημείωσαν άλμα της τάξεως του 5.000% τις τελευταίες δύο εβδομάδες, κατά την περίοδο που η προσμονή για την πρεμιέρα κορυφωνόταν. Παράλληλα, οι πωλήσεις των έντυπων εκδόσεων της «Οδύσσειας» στη Βρετανία κατέγραψαν κατακόρυφη άνοδο σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, φτάνοντας τις 35.000 πωλήσεις έναντι μόλις 5.000 αντιτύπων το 2025.
Σχολιάζοντας το φαινόμενο στους Times, η Madeline Enos, ειδικός σε θέματα γλωσσικών τάσεων της πλατφόρμας Preply, σημείωσε τη διπλή διάσταση αυτής της τάσης.
«Η Οδύσσεια του Ομήρου γράφτηκε στα αρχαία ελληνικά, τα οποία διαφέρουν σημαντικά από τη γλώσσα που ομιλείται στην Ελλάδα σήμερα. Τα αρχαία ελληνικά προσφέρουν την ευκαιρία να έρθουμε πιο κοντά στο πρωτότυπο κείμενο του Ομήρου και στον ευρύτερο κλασικό κόσμο, ενώ τα νέα ελληνικά μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να συνδεθούν με τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό και να επικοινωνήσουν με τους ομιλητές του σήμερα».
Η ίδια απέδωσε στην ταινία τη δημιουργία μιας σπίθας που «μπορεί να οδηγήσει σε μια βαθύτερη κατανόηση της γλωσσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας».
Οι ακαδημαϊκές ενστάσεις και η καλλιτεχνική οπτική του Νόλαν
Παρά τον ενθουσιασμό του κοινού, η ταινία δεν γλίτωσε από την κριτική των ακαδημαϊκών, οι οποίοι εξέφρασαν την απογοήτευσή τους ήδη από τα πρώτα τρέιλερ. Στο επίκεντρο των ενστάσεων βρέθηκαν ενδυματολογικές και γλωσσικές επιλογές, όπως η χρήση παντελονιών αντί για χιτώνες στους ανδρικούς χαρακτήρες, καθώς και η υιοθέτηση σύγχρονων αγγλικών εκφράσεων, όπως η χρήση της λέξης «μπαμπάς» αντί για «πατέρας».
Το τελικό αποτέλεσμα διχάζει τους μελετητές ανάμεσα σε εκείνους που κάνουν λόγο για ουσιαστικές παραλείψεις και σε όσους αναγνωρίζουν τα όρια της καλλιτεχνικής αδείας του σκηνοθέτη. Ο ίδιος ο Κρίστοφερ Νόλαν αποκάλυψε στο περιοδικό Time ότι επέλεξε να γράψει ένα εναλλακτικό φινάλε, θεωρώντας ότι το πρωτότυπο τέλος είναι ιδιαίτερα σκληρό.
«Έπρεπε να αποκλείσω μέρος αυτού του υλικού», είπε. «Αλλά δεν ήθελα να το αποσύρω εντελώς από το τραπέζι όσον αφορά το τι λέει για τους άνδρες και τον τρόπο που διεξάγουν πόλεμο».
Μια από τις κορυφαίες στιγμές στην καριέρα του σκηνοθέτη
Παρά τις όποιες διαφωνίες, η «Οδύσσεια» σύμφωνα με τον Independent απολαμβάνει μερικές από τις καλύτερες κριτικές στην καριέρα του Νόλαν, τοποθετούμενη δίπλα σε εμβληματικές δημιουργίες του όπως η τριλογία του «Σκοτεινού Ιππότη», το «Interstellar» και το «Oppenheimer». Μάλιστα, βρίσκεται σε τροχιά να αναδειχθεί ως η πιο κερδοφόρα ταινία της φιλμογραφίας του, απειλώντας το ρεκόρ του «The Dark Knight Rises» του 2012, το οποίο είχε συγκεντρώσει συνολικά 1,085 δισεκατομμύρια δολάρια.
Δείτε επίσης:
- Μητσοτάκης: Η συζήτηση με τον Νόλαν για την «Οδύσσεια» και τα γυρίσματα στην Ελλάδα
- Γουίλσον για την «Οδύσσεια» του Νόλαν: «Θα ντρεπόμουν αν είχα γράψει αυτό το σενάριο»
- H «Οδύσσεια» του Νόλαν διχάζει – Τι έδειξε η δημοσκόπηση του Newsbreak
- Guardian: Κινδυνεύει η Μεσσηνία από την «Οδύσσεια» του Νόλαν;
- Η κόρη του Δημήτρη Παπανικολάου στην «Οδύσσεια» του Νόλαν – Η συγκινητική ανάρτηση του παλαίμαχου μπασκετμπολίστα
