Σε μια ιστορική εξέλιξη για τις δεκάδες αγωγές που εκκρεμούν κατά των κολοσσών των social media, δύο διαφορετικά δικαστήρια στην Καλιφόρνια εξέδωσαν αποφάσεις που θέτουν υπό αμφισβήτηση το νομικό οχυρό πίσω από το οποίο κρύβονταν επί δεκαετίες οι πλατφόρμες.
Σύμφωνα με το Reuters, στο Λος Άντζελες, ένορκοι επιδίκασαν την Τετάρτη συνολικές αποζημιώσεις 6 εκατομμυρίων δολαρίων από τις Meta και Google, κρίνοντας τις εταιρείες υπεύθυνες για την κατάθλιψη και τις αυτοκτονικές τάσεις μιας νεαρής γυναίκας, η οποία κατήγγειλε ότι εθίστηκε σε νεαρή ηλικία στο Instagram και το YouTube.
Σε ξεχωριστή υπόθεση στο Νέο Μεξικό, την Τρίτη οι ένορκοι διέταξαν τη Meta να καταβάλει 375 εκατομμύρια δολάρια, αφού διαπίστωσαν ότι η εταιρεία παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλεια των προϊόντων της για νεαρούς χρήστες και επέτρεψε τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών στις πλατφόρμες της.
Οι αποφάσεις είχαν άμεσο αντίκτυπο στις μετοχές των εταιρειών: η Meta σημείωσε πτώση σχεδόν 3% την Πέμπτη, φτάνοντας στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Μάιο του 2025, ενώ η Alphabet (μητρική της Google) κατέγραψε απώλειες περίπου 1,5%.
Το νομικό «οχυρό» του ομοσπονδιακού νόμου τρυπιέται
Η σημασία των αποφάσεων υπερβαίνει κατά πολύ τα χρηματικά ποσά. Για πρώτη φορά, ενόρκοι σε δίκες που αφορούν βλάβες σε ανηλίκους κατάφεραν να παρακάμψουν το άρθρο 230 του νόμου περί Επικοινωνιών (Communications Decency Act) του 1996 – τον ομοσπονδιακό νόμο που προστατεύει τις διαδικτυακές πλατφόρμες από αγωγές που σχετίζονται με περιεχόμενο που δημιουργούν οι χρήστες.
Σε αντίθεση με προηγούμενες αγωγές που απορρίφθηκαν επικαλούμενες το Section 230, οι ενάγοντες σε αυτές τις υποθέσεις υποστήριξαν ότι οι εταιρείες έβλαψαν τους νεαρούς χρήστες μέσω αποφάσεων που έλαβαν σχετικά με τον σχεδιασμό (design) των πλατφορμών τους, και όχι λόγω του περιεχομένου που ανήρτησαν τρίτοι. Και οι δύο δικαστές απέρριψαν τα αιτήματα των εταιρειών για απόρριψη των αγωγών, επιτρέποντας να προχωρήσουν σε δίκη.
Ο Γκρέγκορι Ντίκινσον, επίκουρος καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Νεμπράσκα, εξήγησε: «Τα δικαστήρια προσπαθούν ολοένα και περισσότερο να διακρίνουν μεταξύ αγωγών που αφορούν τη λειτουργικότητα ή τη συμπεριφορά της πλατφόρμας από εκείνες που θα επέβαλλαν απλώς ευθύνη για ομιλία τρίτων».
Χιλιάδες αγωγές για κρίση ψυχικής υγείας
Η Meta, η οποία αρνήθηκε να σχολιάσει πέραν της ανακοίνωσης ότι σκοπεύει να ασκήσει έφεση και στις δύο υποθέσεις, και η Google, η οποία επίσης προανήγγειλε έφεση στην υπόθεση του Λος Άντζελες, θα μεταφέρουν τώρα τη μάχη στα εφετεία. Οι εφέσεις αναμένεται να επικεντρωθούν ακριβώς στο ερώτημα αν το Section 230 καλύπτει τις αποφάσεις σχεδιασμού των πλατφορμών, ένα ζήτημα που κανένα εφετείο δεν έχει αποφανθεί μέχρι σήμερα.
Η έκβαση των εφέσεων θα έχει τεράστιες συνέπειες, καθώς Meta, Google, Snap (μητρική του Snapchat) και ByteDance (μητρική του TikTok) αντιμετωπίζουν χιλιάδες αγωγές σε ομοσπονδιακά και πολιτειακά δικαστήρια για τους ισχυρισμούς ότι οι σχεδιαστικές επιλογές τους οδήγησαν σε κρίση ψυχικής υγείας για εφήβους και νεαρούς ενήλικες. Πάνω από 2.400 υποθέσεις έχουν συγκεντρωθεί ενώπιον ενός δικαστή στην Καλιφόρνια, ενώ χιλιάδες άλλες εκκρεμούν σε πολιτειακό επίπεδο.
Οι συνέπειες πέρα από τα social media
Οι νομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι μια εφετειακή απόφαση επί του Section 230 θα μπορούσε να έχει ευρύτερες συνέπειες, επηρεάζοντας αγωγές και κατά άλλων διαδικτυακών πλατφορμών που φιλοξενούν περιεχόμενο που χρησιμοποιείται από παιδιά. Περισσότερες από 130 αγωγές εκκρεμούν σε ομοσπονδιακό δικαστήριο κατά της Roblox Corporation, για παράδειγμα, κατηγορώντας τη δημοφιλή πλατφόρμα παιχνιδιών ότι απέτυχε να προστατεύσει τους χρήστες από σεξουαλική εκμετάλλευση.
Ο Έρικ Γκόλντμαν, συνδιευθυντής του Ινστιτούτου Νομικής Υψηλής Τεχνολογίας στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Σάντα Κλάρα, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Νομίζω ότι το διαδίκτυο βρίσκεται σε δίκη, όχι μόνο τα social media. Αν οι θεωρίες αυτές λειτουργήσουν, θα εφαρμοστούν και αλλού».
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ενδέχεται να κληθεί να αποφασίσει
Οι εφέσεις και στις δύο υποθέσεις θα εκδικαστούν αρχικά από εφετεία σε πολιτειακό επίπεδο, αλλά θα μπορούσαν στη συνέχεια να φτάσουν σε ανώτερα δικαστήρια. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει ήδη δείξει προθυμία να αποφανθεί για το πεδίο εφαρμογής του Section 230. Το 2023, άκουσε μια υπόθεση κατά της Google αλλά τελικά απέφυγε να εκδώσει απόφαση. Το 2024, αρνήθηκε να εξετάσει μια υπόθεση κατά της Snap, με δύο συντηρητικούς δικαστές –τον Κλάρενς Τόμας και τον Νιλ Γκόρσατς– να διαφωνούν έντονα, προειδοποιώντας για περαιτέρω καθυστερήσεις.
«Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο το Section 230 ως κάρτα “βγες από τη φυλακή χωρίς να πληρώσεις τίμημα”», είχαν γράψει τότε σε μια διαφωνητική γνώμη.
Η Μιτάλι Τζέιν, διευθύντρια του Tech Justice Law Project, το οποίο καταθέτει αγωγές κατά τεχνολογικών εταιρειών, εκτιμά ότι το Ανώτατο Δικαστήριο μπορεί πλέον να είναι έτοιμο να τοποθετηθεί: «Προσωπικά πιστεύω ότι το Ανώτατο Δικαστήριο είναι πλέον έτοιμο για μια τέτοια υπόθεση, για τη σωστή υπόθεση».
Δείτε επίσης:
- Meta: Ένοχη για έκθεση ανηλίκων σε κίνδυνο από τις πλατφόρμες της
- Ξεκινάει η φάση διόρθωσης στο χώρο της τεχνητής νοημοσύνης;
- EU Digital Fitness Check: Ρύθμιση ή εμπόδιο στην καινοτομία;
