Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να χαράξει τη δική της στρατηγική στην τεχνητή νοημοσύνη, όμως βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που δύσκολα αλλάζει βραχυπρόθεσμα καθώς υστερεί σημαντικά έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας τόσο στην ανάπτυξη προηγμένων μοντέλων AI όσο και στις υποδομές που απαιτούνται για τη λειτουργία τους. Το νέο σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φιλοδοξεί να ενισχύσει την ευρωπαϊκή παρουσία στον τομέα, χωρίς ωστόσο να μπορεί να καλύψει το τεχνολογικό χάσμα που έχει ήδη δημιουργηθεί.
Το σχέδιο της Κομισιόν για τα προηγμένα μοντέλα AI
Αφορμή για τη νέα πρωτοβουλία αποτέλεσε η παρουσίαση του μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης Mythos από την αμερικανική Anthropic τον Απρίλιο, όταν η πρόσβαση δόθηκε αποκλειστικά σε περιορισμένο αριθμό οργανισμών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Έκτοτε, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναζητούν τρόπους ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει πρόσβαση στα πλέον προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι αυτά θα υποβάλλονται σε ελέγχους ασφαλείας.
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ένα νέο σχέδιο δράσης, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί στο Στρασβούργο από την επίτροπο Τεχνολογίας, Χένα Βίρκουνεν. Το σχέδιο θα περιγράφει πώς η Ευρώπη θα αποκτήσει πρόσβαση στα λεγόμενα «frontier AI» μοντέλα, αλλά και πώς οι ευρωπαϊκές αρχές θα μπορούν να τα αξιολογούν πριν από τη διάθεσή τους.
Το βασικό πρόβλημα παραμένει άλυτο
Παρά τις πρωτοβουλίες των Βρυξελλών, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης.
Η αδυναμία ανάπτυξης ανταγωνιστικών μοντέλων και η εξάρτηση από ξένες υποδομές δημιουργούν έναν μόνιμο στρατηγικό περιορισμό, τον οποίο, σύμφωνα με αναλυτές, κανένα σχέδιο δράσης δεν μπορεί να αντιμετωπίσει από μόνο του.
Παράλληλα, εντείνεται η ανησυχία ότι η προσπάθεια της Ευρώπης να αποκτήσει λόγο στην ασφάλεια των αμερικανικών μοντέλων μπορεί τελικά να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση από αμερικανικές υπηρεσίες cloud και τεχνολογικούς κολοσσούς.
Προειδοποιήσεις για μεγαλύτερη εξάρτηση
Η Φινλανδή ευρωβουλευτής Άουρα Σάλα προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να αποφύγει να εγκλωβιστεί σε μια στρατηγική που θα ενισχύσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ανησυχίες αυτές δεν είναι καινούργιες. Εδώ και χρόνια, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν προβληματισμό για την κυριαρχία των αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών, αλλά και για το ενδεχόμενο η Ουάσινγκτον να περιορίσει την πρόσβαση της Ευρώπης σε κρίσιμες ψηφιακές υπηρεσίες.
Το Mythos ενίσχυσε τους φόβους στις Βρυξέλλες
Το μοντέλο Mythos, το οποίο η Anthropic παρουσίασε ως ένα σύστημα με πρωτοφανείς δυνατότητες στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, έγινε γρήγορα σύμβολο αυτών των ανησυχιών.
Στην πρώτη φάση δοκιμών, κανένας ευρωπαϊκός οργανισμός δεν συμμετείχε στην αξιολόγηση των κυβερνοκινδύνων του μοντέλου. Λίγο αργότερα, η κυβέρνηση των ΗΠΑ απαγόρευσε προσωρινά στην Anthropic να εξάγει τα νεότερα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, περιορισμός που στη συνέχεια χαλάρωσε εν μέρει.
Η αβεβαιότητα αυτή αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί το νέο σχέδιο δράσης, αν και αναγνωρίζεται ότι δεν υπάρχει άμεση λύση στο πρόβλημα.
Χωρίς νέα χρηματοδότηση
Η Χένα Βίρκουνεν έχει δηλώσει ότι το σχέδιο θα περιλαμβάνει προτάσεις για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας και την ανάπτυξη εγχώριων δυνατοτήτων στην προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, δεν προβλέπεται νέο χρηματοδοτικό πακέτο για την επίτευξη αυτών των στόχων.
Παράλληλα, η Κομισιόν σκοπεύει να επικεντρωθεί στη δημιουργία μηχανισμών που θα επιτρέπουν στους ευρωπαϊκούς ρυθμιστικούς φορείς να αποκτούν πρόσβαση στα προηγμένα μοντέλα πριν αυτά κυκλοφορήσουν, ώστε να πραγματοποιούνται έλεγχοι ασφαλείας.
Οι φόβοι για τα ευαίσθητα δεδομένα
Όπως αναφέρει το POLITICO, ειδικοί στην ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης προειδοποιούν ότι η στρατηγική αυτή μπορεί να δημιουργήσει νέους κινδύνους για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η συνιδρύτρια της ευρωπαϊκής εταιρείας Aisle, Τζάγια Μπαλού, υποστήριξε ότι για να μπορέσουν οι ευρωπαϊκές αρχές να αξιολογήσουν ουσιαστικά μοντέλα όπως το Mythos, ενδέχεται να χρειαστεί να μοιραστούν κρίσιμο πηγαίο κώδικα και άλλα ιδιαίτερα ευαίσθητα ψηφιακά δεδομένα με την αμερικανική εταιρεία.
Όπως σημείωσε, οι νέες πολιτικές της Anthropic σχετικά με τη διατήρηση δεδομένων απαιτούν ακόμη μεγαλύτερη ανταλλαγή τέτοιων πληροφοριών, γεγονός που, κατά την ίδια, ενισχύει ακριβώς το είδος της τεχνολογικής εξάρτησης που η Ευρώπη προσπαθεί να αποφύγει.
Δείτε επίσης:
- ΗΠΑ: Μπλοκάρει αλλοδαπούς και ξένους εργαζόμενους από τα κορυφαία μοντέλα AI της Anthropic
- Η Anthropic επεκτείνει την πρόσβαση στο μοντέλο Mythos
- Η Microsoft προχωρά σε 4.800 απολύσεις «για χάρη» της Τεχνητής Νοημοσύνης
