Τα τροχαία δυστυχήματα εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με τους νέους να βρίσκονται στην πλέον ευάλωτη κατηγορία. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Public Health αποκαλύπτει ότι μόνο το 2023 σχεδόν 51 εκατομμύρια άνθρωποι τραυματίστηκαν στους δρόμους, ενώ 1,34 εκατομμύρια έχασαν τη ζωή τους.
Τα στοιχεία προέρχονται από τη μελέτη Global Burden of Disease 2023, η οποία ανέλυσε δεδομένα από 204 χώρες και περιοχές για την περίοδο 1990-2023, αποτυπώνοντας τόσο την έκταση των θανάτων όσο και τις μόνιμες αναπηρίες που προκαλούν τα τροχαία ατυχήματα.
Τα τροχαία είναι η πρώτη αιτία θανάτου για τους νέους
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της έρευνας αφορά τις νεαρές ηλικίες.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα τροχαία αποτελούν πλέον την πρώτη αιτία θανάτου για άτομα ηλικίας 10 έως 39 ετών σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ κατατάσσονται στη δεύτερη θέση για τα παιδιά ηλικίας 5 έως 9 ετών.
Ιδιαίτερα υψηλό είναι το τίμημα για τους άνδρες. Στην ηλικιακή ομάδα 20-24 ετών, περισσότεροι από ένας στους πέντε θανάτους συνδέεται με τροχαία δυστυχήματα, ενώ συνολικά οι άνδρες εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά τραυματισμών σε σχέση με τις γυναίκες.
Σημαντική πρόοδος, αλλά με μεγάλες ανισότητες
Η μελέτη καταγράφει αισθητή βελτίωση τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Από το 1990 έως το 2023, τα νέα περιστατικά τροχαίων μειώθηκαν κατά 38,3%, ενώ οι θάνατοι υποχώρησαν κατά 32,3%, γεγονός που αποδίδεται στην εφαρμογή μέτρων οδικής ασφάλειας σε πολλές χώρες.
Ωστόσο, η εικόνα διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών.
Περισσότερο από το 90% των θανάτων εξακολουθεί να καταγράφεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου οι ελλιπείς υποδομές, η περιορισμένη εφαρμογή της νομοθεσίας και η δυσκολότερη πρόσβαση σε επείγουσα ιατρική περίθαλψη αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο απώλειας ζωής.
Αντίθετα, στις χώρες υψηλού εισοδήματος καταγράφονται περισσότερα περιστατικά τραυματισμών, αλλά αισθητά χαμηλότερη θνησιμότητα, χάρη στα αποτελεσματικότερα συστήματα πρόληψης και αντιμετώπισης.
Αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες προκαλούν τους περισσότερους θανάτους
Τα τροχαία με επιβατικά αυτοκίνητα ήταν εκείνα που στοίχισαν τις περισσότερες ζωές το 2023.
Συγκεκριμένα, προκάλεσαν περίπου 19,8 εκατομμύρια τραυματισμούς και περισσότερους από 518.000 θανάτους, αποτελώντας τη συχνότερη μορφή σοβαρού τροχαίου ατυχήματος.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι παραμένουν οι πεζοί, οι οποίοι αντιστοιχούν σχεδόν στο ένα τρίτο των θυμάτων.
Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τους μοτοσικλετιστές, οι οποίοι, παρότι αντιπροσωπεύουν μόλις το 13% των τραυματισμών, συγκεντρώνουν σχεδόν το 24% των θανάτων, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα των τραυματισμών που υφίστανται.
Οι πιο συχνές μη θανατηφόρες κακώσεις ήταν τα κατάγματα, ενώ περίπου ένα στα δέκα περιστατικά αφορούσε κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, με τους οδηγούς και επιβάτες δικύκλων να εμφανίζουν το υψηλότερο ποσοστό σοβαρών τραυματισμών στο κεφάλι.
Οι ειδικοί: Οι περισσότεροι θάνατοι μπορούν να αποφευχθούν
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι οι περισσότεροι θάνατοι από τροχαία δυστυχήματα μπορούν να προληφθούν.
Όπως επισημαίνουν, απαιτούνται ασφαλέστερες οδικές υποδομές, αυστηρότερη εφαρμογή της νομοθεσίας, καλύτερες προδιαγραφές ασφαλείας για τα οχήματα και ενίσχυση των υπηρεσιών επείγουσας ιατρικής φροντίδας.
Μάλιστα, εκτιμούν ότι μόνο η αναβάθμιση της τραυματολογικής περίθαλψης στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος θα μπορούσε να σώσει περισσότερες από 200.000 ανθρώπινες ζωές κάθε χρόνο.
Παράλληλα, τονίζουν ότι η οδική ασφάλεια δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα μεταφορών, αλλά ένα κρίσιμο θέμα δημόσιας υγείας, που απαιτεί συντονισμένη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών, των υπηρεσιών υγείας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της πολεοδομίας και των σωμάτων επιβολής του νόμου, με στόχο τη δραστική μείωση των θανάτων και των σοβαρών τραυματισμών στους δρόμους.
Δείτε επίσης:
- Λεοπάρδαλη εισέβαλε σε κατάστημα και επιτέθηκε σε υπάλληλο στην Ινδία
- Γαλλία: «Τέλος» στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών
