Ομάδα χωρών της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, εξετάζει το ενδεχόμενο να στείλει απορριφθέντες αιτούντες άσυλο στη Ρουάντα και το Ουζμπεκιστάν, όπως επιβεβαίωσαν στο Politico τρεις Ευρωπαίοι διπλωμάτες. Το μπλοκ επιχειρεί να προχωρήσει στη μεταφορά μέρους του συστήματος επιστροφής μεταναστών εκτός των συνόρων του για πρώτη φορά.
Τα σχέδια αυτά ακολουθούν την έγκριση ενός νόμου που παρέχει στις πρωτεύουσες της ΕΕ την εξουσία να δημιουργούν κέντρα σε χώρες εκτός ΕΕ για μετανάστες στους οποίους έχει στερηθεί το δικαίωμα παραμονής στην Ένωση – τους λεγόμενους κόμβους επιστροφής.
Η Ελλάδα στις χώρες που «ψηφίζουν» Ρουάντα και Ουζμπεκιστάν
Πάνω από τις μισές από τις 27 χώρες μέλη της ΕΕ ζήτησαν αυτόν τον μήνα ταχεία δράση για την ίδρυση των κέντρων, σε επιστολή που είδε το POLITICO. Η Δανία, η Αυστρία, η Ελλάδα, η Γερμανία και η Ολλανδία ηγήθηκαν της προσπάθειας για την επεξεργασία απορριφθέντων αιτούντων άσυλο στο εξωτερικό.
«Στόχος μας είναι να ολοκληρώσουμε τις πρώτες συμφωνίες για τη δημιουργία αυτών των δομών το 2026, ώστε να λειτουργήσουν από το 2027», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης πριν από την έγκριση του νόμου.
Οι χώρες που θα φιλοξενούν τα κέντρα δεν έχουν ακόμη αποφασιστεί και η πολιτική και διπλωματική διαδικασία πρέπει ακόμη να εξελιχθεί, δήλωσαν δύο άλλοι Ευρωπαίοι διπλωμάτες.
Στο κενό άλλες προσπάθειες
Τα σχέδια ακολουθούν μια σειρά αμφιλεγόμενων προσπαθειών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να μεταφέρουν τη διαχείριση της μετανάστευσης πέρα από τα σύνορα της ηπείρου.
Τα σχέδια της Βρετανίας για τη Ρουάντα απορρίφθηκαν πέρυσι μετά από χρόνια νομικών και πολιτικών μαχών, ενώ τα κέντρα μεταναστών της Ιταλίας στην Αλβανία έχουν επανειλημμένα αμφισβητηθεί στο δικαστήριο.
Οι υποστηρικτές λένε ότι οι νέοι κανόνες της ΕΕ θα μπορούσαν να επιτύχουν, εκεί που οι προηγούμενες προσπάθειες δυσκολεύτηκαν, παρέχοντας ένα σαφές νομικό πλαίσιο για υπεράκτιες εγκαταστάσεις.
Έχει πέσει χρήμα
Παρόλο που οι κυβερνήσεις στοχεύουν στη Ρουάντα και το Ουζμπεκιστάν και αυτό έχει επιβεβαιωθεί σε επίπεδο ΕΕ, θα εξακολουθεί να είναι ευθύνη των μεμονωμένων κυβερνήσεων να συνάψουν τις δικές τους συμφωνίες.
Η Κομισιόν, η οποία δεν συμμετείχε στις συνομιλίες για την επιλογή των χωρών και άλλες πρωτεύουσες της ΕΕ πρέπει να ενημερωθούν πριν αρχίσουν να λειτουργούν οι κόμβοι.
- Η ΕΕ έχει διοχετεύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στη Ρουάντα μέσω του προγράμματος Global Gateway, ανακοινώνοντας μια επένδυση 900 εκατομμυρίων ευρώ το 2023.
- Το μπλοκ έχει επίσης διαθέσει 119 εκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις στο Ουζμπεκιστάν.
Η Ουγκάντα στο τραπέζι
Μια άλλη χώρα που επίσης συζητείται κεκλεισμένων των θυρών, είναι η Ουγκάντα, δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος από μία από τις χώρες του βασικού γκρουπ.
Χώρες που βρίσκονται γεωγραφικά κοντά στην ΕΕ, όπως η Αίγυπτος και η Λιβύη, έχουν αποκλειστεί λόγω ανησυχιών σχετικά με τον κίνδυνο λαθρεμπορίας ανθρώπων, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Μάχη με τους διαφωνούντες
Η ΕΕ πέφτει θύμα «λαϊκιστικής ρητορικής» και «εναλλακτικών δεδομένων» σχετικά με τους μετανάστες, δήλωσε ο Jean-Nicolas Beuze, εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στις Βρυξέλλες. Οι πρόσφυγες διατρέχουν «τον κίνδυνο να σταλούν σε μια χώρα» όπου θα μπορούσαν να «υποστούν ανεπανόρθωτη βλάβη», σχολίασε στο POLITICO.
Ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας και της Ισπανίας, έχουν αμφισβητήσει το σχέδιο. «Δεν έχω δει ποτέ κέντρο επιστροφής σε τρίτη χώρα που να λειτουργεί πραγματικά», δήλωσε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στις Βρυξέλλες την περασμένη εβδομάδα, προσθέτοντας: «Δεν είμαι σίγουρος ότι αυτό είναι η Ευρώπη μας».
Η Ευρωβουλευτής των Πρασίνων Μελίσα Καμάρα, η οποία ήταν επικεφαλής διαπραγματεύτρια της ομάδας της για τους νέους κανόνες μετανάστευσης της ΕΕ, δήλωσε στο POLITICO ότι η δημιουργία κόμβων επιστροφής εκτός των συνόρων του μπλοκ, «παραβιάζει τις βασικές αξίες της ΕΕ για την αξιοπρέπεια και τη συμμόρφωση με τα θεμελιώδη δικαιώματα».
«Δημιουργώντας τέτοιους κόμβους στο Ουζμπεκιστάν ή τη Ρουάντα, δεν θα έχουμε καμία εγγύηση ότι τηρούνται τα ανθρώπινα δικαιώματα», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες της ΕΕ -οι οποίοι ψηφίστηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπό ιαχές όπως, «στείλτε τους σπίτι» από δεξιούς και ακροδεξιούς Ευρωβουλευτές- τα κέντρα επιστροφής θα φιλοξενούν άτομα που έχουν ήδη εξαντλήσει όλες τις νόμιμες οδούς παραμονής στην ΕΕ και περιμένουν απέλαση.
Αυτό διαφέρει από προηγούμενα σχέδια μετανάστευσης στο εξωτερικό στη Βρετανία, τη Δανία και την Ιταλία, τα οποία επικεντρώνονταν σε αιτούντες άσυλο ή νεοαφιχθέντες μετανάστες.
Αυτές οι προσπάθειες άλλωστε, δυσκολεύτηκαν να κερδίσουν έδαφος: τα κέντρα της Ιταλίας στην Αλβανία έχουν εμπλακεί σε δικαστικές διαμάχες, τα σχέδια της Δανίας για τη Ρουάντα έχουν κολλήσει και το βρετανικό σχέδιο για τη Ρουάντα εγκαταλείφθηκε μετά από χρόνια νομικών προσφυγών.
(ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΡΧΕΙΟΥ)
Δείτε επίσης:
- Κρήτη: Νέα άφιξη 33 παράνομων μεταναστών – Όλοι από το Σουδάν, μόνο μία γυναίκα ανάμεσά τους
- Σουηδία: Νέος νόμος ανοίγει τον δρόμο για απελάσεις μεταναστών λόγω «κακής διαγωγής»
- Επαφές με το Ουζμπεκιστάν για «εισαγωγή» εργατικού δυναμικού
- «Save Europe Act»: Η πρώτη πατριωτική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών ζητά «παγώμα» της μετανάστευσης και απελάσεις
