Τρεις δεκαετίες μετά τη νύχτα που «γκρίζαρε» το Αιγαίο, η ημερίδα του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), που πραγματοποιήθηκε στις 3 Μαρτίου 2026, έφερε στο φως άγνωστες πτυχές και κρίσιμα λάθη της κρίσης των Ιμίων. Διακεκριμένοι ομιλητές ανέλυσαν τη δυσαρμονία μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, η οποία οδήγησε σε μια εθνικά επώδυνη υποχώρηση.
Το δραματικό παρασκήνιο του ΚΥΣΕΑ
Ο πρέσβης ε.τ. Δημήτριος Καραϊτίδης, αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων από τη θέση του διευθυντή του Διπλωματικού Γραφείου του τότε Πρωθυπουργού, περιέγραψε μια χαοτική εικόνα στο ΚΥΣΕΑ:
Η σύγκρουση Σημίτη – Λυμπέρη: Ο Κώστας Σημίτης επεδίωκε την αποκλιμάκωση, ενώ ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ πίστευε στη δυνατότητα ενός αποφασιστικού στρατιωτικού πλήγματος.
Το κενό ασφαλείας: Παρά τις ρητές εντολές, αποδείχθηκε ότι η Δυτική Ίμια παρέμενε αφύλακτη, επιτρέποντας την αποβίβαση των Τούρκων κομάντος.
Η «αφωνία» της ηγεσίας: Επισημάνθηκε η απουσία της ΕΥΠ και η περιορισμένη συμβολή του τότε Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Γεράσιμου Αρσένη, σε στιγμές που η χώρα βρισκόταν στα πρόθυρα πολέμου.
«Μάθημα προς αποφυγήν»
Ο Ναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος χαρακτήρισε την κρίση ως το απόλυτο παράδειγμα κακής διαχείρισης. Σύμφωνα με τον ίδιο:
Αγνόηση προειδοποιήσεων: Η προσάραξη του «Φιγκέν Ακάτ» έναν μήνα πριν δεν αξιολογήθηκε σωστά ως προάγγελος της κρίσης.
Έλλειψη συντονισμού: Η πολιτική ηγεσία παρέκαμψε τις προβλεπόμενες διαδικασίες συναγερμού και τους κανόνες εμπλοκής, ενώ απέτυχε να ζητήσει έγκαιρα ευρωπαϊκή συνδρομή.
Επικοινωνιακή ήττα: Η απουσία στρατηγικής επικοινωνίας άφησε τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης αποκλειστικά στα ΜΜΕ, χωρίς σαφή στόχευση για την «επόμενη μέρα».
Νομικές παρανοήσεις και διεθνής παρέμβαση
Ο καθηγητής Άγγελος Συρίγος εστίασε στις νομικές και διπλωματικές αστοχίες. Υποστήριξε ότι ενώ η Ελλάδα επέλεξε την κλιμάκωση (έξοδος στόλου, σημαία), εγκλωβίστηκε τελικά στην αμερικανική μεσολάβηση λόγω έλλειψης εναλλακτικών διαύλων με την Άγκυρα.
Ο κ. Συρίγος προέβη σε μια σημαντική διόρθωση σχετικά με τη διαβόητη φράση «no men of war». Εξήγησε ότι ο όρος αναφέρεται αποκλειστικά σε μεγάλα πολεμικά πλοία και όχι σε στρατιώτες ή σημαίες. Η παρερμηνεία αυτής της ναυτικής ορολογίας από την ελληνική πλευρά οδήγησε στην αποδοχή όρων που υπερέβαιναν την αρχική συμφωνία.
Το συμπέρασμα της αποτίμησης
Η κρίση του 1996 δεν ήταν απλώς ένα τυχαίο θερμό επεισόδιο, αλλά η αφετηρία των τουρκικών διεκδικήσεων περί «γκρίζων ζωνών». Τα στρατηγικά λάθη εκείνης της νύχτας, όπως τονίστηκε στην εκδήλωση, εξακολουθούν να επηρεάζουν τη διαπραγματευτική ισχύ της χώρας και την άσκηση κυριαρχίας στο Αιγαίο μέχρι σήμερα.
Δείτε ολόκληρη την εκδήλωση:
Δείτε επίσης:
- Μάζης, Χαραλαμπίδης, Μπαλτζώης απαντούν στο Newsbreak: Έρχονται νέα «Ίμια»;
- Καλεντερίδης στο Newsbreak: Οι Τούρκοι είναι έτοιμοι να κάνουν νέα «Ίμια»
- Ίμια: «Ήμασταν έτοιμοι να πολεμήσουμε» – «Δεν υπήρχε πολιτική βούληση»
