Η κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία το Δεκέμβριο του 2024 δημιούργησε νέες δυνατότητες για την Τουρκία να αναδείξει τη Συρία σε κεντρικό ενεργειακό κόμβο της περιοχής.
Η Τουρκία επανέρχεται με φιλόδοξα σχέδια για την κατασκευή αγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου μέσω της Συρίας, οι οποίοι θα συνδέουν τις χώρες του Κόλπου με την Ευρώπη, ενισχύοντας τη θέση της Τουρκίας ως βασικού διαμετακομιστικού κόμβου στην περιοχή.
Αν και τα σχέδια αυτά μπορεί να αποφέρουν οφέλη για την Τουρκία και τους συμμάχους της, ενέχουν σοβαρές προκλήσεις για την Ελλάδα και τη συνολικότερη ισχυροποίηση της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτά σημειώνει σε άρθρο του στο besacenter.org ο Δρ Elai Rettig, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Σπουδών και ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών Σπουδών Begin-Sadat στο Πανεπιστήμιο Bar-Ilan. Ειδικεύεται στην ενεργειακή γεωπολιτική και την εθνική ασφάλεια.
Η Τουρκία και ο Αγωγός Φυσικού Αερίου Τουρκίας-Κατάρ μέσω Συρίας
Ένα από τα κύρια σχέδια που προωθεί η Τουρκία αφορά την κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει το Κατάρ με την Τουρκία μέσω της Συρίας. Το σχέδιο είχε παρουσιαστεί για πρώτη φορά το 2009, αλλά ακυρώθηκε λόγω του εμφυλίου στη Συρία και της γεωπολιτικής αστάθειας της περιοχής. Ωστόσο, μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, η Τουρκία προσπαθεί να αναβιώσει αυτό το σχέδιο, με την ενίσχυση των σχέσεων της Άγκυρας με το Κατάρ και την εξομάλυνση των σχέσεων με τις χώρες του Κόλπου.
Η ολοκλήρωση ενός τέτοιου αγωγού θα εξυπηρετούσε πολλαπλά συμφέροντα για την Τουρκία. Εκτός από την ενίσχυση της ενεργειακής της ασφάλειας, θα την καθιστούσε σημαντικότερο κόμβο μεταφοράς μη ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Το σχέδιο αυτό, όμως, δημιουργεί άμεσο ανταγωνισμό για το σχέδιο της Ελλάδας και της Κύπρου να δημιουργήσουν έναν ενεργειακό διάδρομο από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη.
Η Τουρκία επιδιώκει να βρει εναλλακτικούς δρόμους για την εξαγωγή αερίου, και το σχέδιο για τον αγωγό Τουρκίας-Κατάρ θα ενισχύσει τη θέση της ως βασικό διαμετακομιστή αερίου, παρακάμπτοντας ενδεχομένως την Ελλάδα και την Κύπρο.
Η Σύνδεση Τουρκίας-Αραβικού Αγωγού Φυσικού Αερίου στη Συρία
Η Τουρκία επανεξετάζει επίσης τη σύνδεσή της με τον Αραβικό Αγωγό Φυσικού Αερίου μέσω Συρίας, που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Αίγυπτο προς τη Συρία και την Ιορδανία. Η σύνδεση αυτή θα μπορούσε να επιτρέψει στη Τουρκία να εξάγει αέριο από την Ιορδανία και την Αίγυπτο προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας, ενισχύοντας τη στρατηγική της ως κόμβο διαμετακομιστικών δικτύων.
Αν και το Ισραήλ θα μπορούσε να έχει οικονομικά οφέλη από αυτή τη σύνδεση, η Ελλάδα και η Κύπρος ενδέχεται να δουν αυτή την εξέλιξη ως μία προσπάθεια υπονόμευσης των δικών τους συμφερόντων στην περιοχή.
Η Τουρκία, μέσω της συνεργασίας της με τη Συρία, προσπαθεί να εξασφαλίσει μία κυρίαρχη θέση στην Ανατολική Μεσόγειο, ενισχύοντας τις σχέσεις της με τις χώρες του Κόλπου, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την παρουσία της στην περιοχή της Συρίας, κάτι που μπορεί να επηρεάσει τις ελληνικές στρατηγικές συμφωνίες για τη δημιουργία ενεργειακών διαδρόμων. Η Τουρκία είναι, επίσης, σε διαδικασία διαπραγμάτευσης για τη σύνδεση της υποδομής αυτής με νέες οδικές και σιδηροδρομικές διαδρομές, ενισχύοντας την επιρροή της στη Συρία και την ευρύτερη περιοχή.
Εκτός από τα έργα φυσικού αερίου, η Τουρκία ενδιαφέρεται επίσης για τη δημιουργία νέων αγωγών πετρελαίου προς τη Συρία, ανταγωνιζόμενη τις παραδοσιακές πηγές προμήθειας πετρελαίου από το Ιράν. Με την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ, η Συρία αντιμετωπίζει μεγάλες ενεργειακές ελλείψεις, καθώς η ιρανική πετρελαϊκή ροή προς τη Συρία έχει διακοπεί. Αυτό έχει προκαλέσει την αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών για τη μεταφορά πετρελαίου, και η Τουρκία είναι έτοιμη να επωφεληθεί από αυτή την ανάγκη, προσφέροντας να συνδέσει την Συρία με τα πετρελαϊκά δίκτυα του Κόλπου.
Ειδικά η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιθυμούν να αξιοποιήσουν τη νέα κατάσταση στη Συρία και να δημιουργήσουν μια νέα ενεργειακή ροή, αντικαθιστώντας το ιρανικό πετρέλαιο. Η Τουρκία επενδύει στρατηγικά στη μεταφορά αυτών των πόρων μέσω της Συρίας, κάτι που αναμένεται να επηρεάσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή.
Η Τουρκία, μέσω των νέων ενεργειακών υποδομών στη Συρία, αποδεικνύει για άλλη μια φορά την επιθυμία της να εδραιωθεί ως κυρίαρχη δύναμη στην περιοχή, επενδύοντας στρατηγικά στη Συρία και επηρεάζοντας τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Η Ελλάδα, αν θέλει να διατηρήσει τον ενεργειακό της ρόλο και να προστατεύσει τα συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο, πρέπει να κινηθεί άμεσα για να ενισχύσει τις σχέσεις της με τις χώρες του Κόλπου και να προωθήσει την ανάπτυξη νέων ενεργειακών διαδρόμων, διασφαλίζοντας ότι η Τουρκία δεν θα καταστεί ο κύριος παίκτης στην περιοχή.
Διαβάστε Επίσης:
- Η μεγάλη μας δικαίωση: Ιδού γιατί Τουρκία και Κατάρ αιματοκύλησαν την Συρία
- Πώς το βρώμικο χρήμα του Κατάρ σέρνει την Δύση στον όλεθρο
