Παρουσιάζεται διεθνώς ως πρότυπο δημοκρατίας, ανθρωπισμού και θεσμικής τάξης. Όμως πίσω από την εικόνα της «φιλελεύθερης» κοινωνίας, η Ελβετία έχει αναπτύξει μία από τις πιο κανονικοποιημένες αγορές σεξ στην Ευρώπη – με τη νομιμοποίηση της πορνείας να λειτουργεί, σύμφωνα με επικριτές, ως ασπίδα για μαστροπούς, διακινητές και πελάτες.
Η δημοσιογράφος και φεμινίστρια ακτιβίστρια Τζούλι Μπίντελ, έπειτα από επιτόπια έρευνα στη Γενεύη και τη Ζυρίχη, περιγράφει ένα σύστημα όπου η αγορά του γυναικείου σώματος έχει ενσωματωθεί στην καθημερινότητα.
Η «κανονικότητα» της εκμετάλλευσης
Στη συνοικία Πακί της Γενεύης, δρόμοι όπως η Rue Sismondi είναι γνωστοί για πορνεία, ναρκωτικά και συμμορίες. Εκεί, γυναίκες – κυρίως από Μολδαβία, Ρουμανία, Δυτική Αφρική και Νοτιοανατολική Ασία – στέκονται υπό το βλέμμα μαστροπών και αστυνομίας. Η πορνεία είναι νόμιμη στη χώρα από το 1942.
Η Γενεύη, έδρα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, του Διεθνή Ερυθρού Σταυρού και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, υποδέχεται πάνω από δύο εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως. Μεταξύ αυτών, όπως καταγράφεται, και σημαντικός αριθμός «σεξουαλικών τουριστών».
Μέχρι το 2013 ήταν νόμιμη η αγορά σεξ από 16χρονες. Την ίδια περίοδο, φυλακισμένοι είχαν άδεια να επισκέπτονται εκδιδόμενες γυναίκες σε ειδικές δομές. Το 2016, ο επιχειρηματίας Μπράντλεϊ Σαρβέ υπέβαλε αίτηση για «καφέ πεολειχίας», όπου οι πελάτες θα επέλεγαν γυναίκα από iPad.
Drive–in πορνεία και «κουτιά σεξ»
Στη Ζυρίχη, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ωμή. Από το 2013 λειτουργούν τα λεγόμενα «κουτιά σεξ» – ειδικά διαμορφωμένοι χώροι όπου οι άνδρες εισέρχονται με το αυτοκίνητο, επιλέγουν γυναίκα και κατευθύνονται σε ξύλινα γκαράζ για σεξουαλική πράξη.
Το εγχείρημα εγκρίθηκε με δημοψήφισμα το 2012 και κόστισε εκατομμύρια ελβετικά φράγκα. Παρά τις διαβεβαιώσεις περί «ασφάλειας», δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι μειώθηκε η εμπορία ανθρώπων ή η βία.
Έρευνες στη Ζυρίχη δείχνουν ότι πάνω από το 50% των γυναικών στην πορνεία αντιμετωπίζουν σοβαρά ψυχιατρικά προβλήματα – ποσοστό σχεδόν τριπλάσιο από τον γενικό γυναικείο πληθυσμό.
Ανθρώπινα δικαιώματα και υποκρισία
Σύμφωνα με την οργάνωση Coalition Against Trafficking in Women, περίπου 14.000 γυναίκες βρίσκονται στην ελβετική αγορά σεξ, εκ των οποίων το 70% είναι αλλοδαπές. Υπολογίζεται ότι 350.000 άνδρες – περίπου το 20% του πληθυσμού – αγοράζουν σεξουαλικές υπηρεσίες.
Η Τάινα Μπιν Αιμέ, συνδιευθύντρια της οργάνωσης, κάνει λόγο για «κρατική αδιαφορία» και για επίκληση της «ελεύθερης επιλογής» ως άλλοθι. Όπως επισημαίνεται, η φτώχεια και η ευαλωτότητα γυναικών από τη Νιγηρία, την Ταϊλάνδη ή την Ανατολική Ευρώπη δύσκολα συνάδουν με το αφήγημα της ελεύθερης συναίνεσης.
Το 2016 καταδικάστηκε διακινητής που μετέφερε 80 γυναίκες από την Ταϊλάνδη σε οίκους ανοχής στα καντόνια Βέρνης, Λουκέρνης και Σαν Γκάλεν. Παράλληλα, καταγράφονται περιστατικά ακραίας βίας, ακόμη και δολοφονίες.
Η αντιπαράθεση για το «Σκανδιναβικό μοντέλο»
Η συζήτηση στην Ελβετία εντείνεται. Οργανώσεις όπως η Aspasie υποστηρίζουν την πλήρη αποποινικοποίηση. Αντίθετα, ομάδες γυναικών ζητούν υιοθέτηση του «Σκανδιναβικού μοντέλου», που ποινικοποιεί τον αγοραστή και όχι την εκδιδόμενη.
Η Ούρσουλα Νακαμούρα-Στέκλιν, ακτιβίστρια από τη Βασιλεία, δηλώνει ότι περίπου το 80% των γυναικών στην πορνεία είναι θύματα εμπορίας. Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση παραμένει διχαστική.
Το τίμημα της «νομιμότητας»
Παρά την εικόνα τάξης και καθαριότητας, η ελβετική πραγματικότητα δείχνει ότι η νομιμοποίηση δεν εξάλειψε την εκμετάλλευση και την κακοποίηση· αντιθέτως, σύμφωνα με επικριτές, τη διευκόλυνε.
Η Ελβετία ήταν από τις τελευταίες ευρωπαϊκές χώρες που έδωσε δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες σε ομοσπονδιακό επίπεδο το 1971. Για τους πολέμιους της πορνείας, αυτό αποτελεί ένδειξη βαθύτερων ιστορικών ανισοτήτων.
Το ερώτημα που τίθεται hαπό το juliebindel.substack.com είναι αν η «κανονικότητα» της αγοράς σεξ συνιστά πρόοδο ή θεσμοποιημένη ανοχή στη βία και την εμπορία ανθρώπων. Για την Τζούλι Μπίντελ και πολλούς επικριτές του συστήματος, η απάντηση είναι σαφής: η αποποινικοποίηση των μαστροπών και των πελατών δεν απελευθερώνει τις γυναίκες – απλώς καθιστά την εκμετάλλευσή τους πιο «καθωσπρέπει».
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
- Ρουμανία: «Πράσινο φως» στην πορνεία από την κυβέρνηση – Σφοδρή σύγκρουση με την Εκκλησία
- Τουρκία: Ο διάσημος ηθοποιός Τζαν Γιαμάν στη φυλακή για ναρκωτικά και πορνεία
