27/5/2022

Η θεμελίωση του πρώτου Ελληνικού Πανεπιστημίου

Συντάκτης: Newsroom

Δημοσίευση:

Όταν ο ιδρυτής και ηγεμόνας της Σερβίας έσωσε το Πανεπιστήμιο από την υποθήκευση

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Στις 2 Ιουλίου 1839 ο βασιλιάς Όθων θεμελίωνε το κτήριο του Πανεπιστημίου στην ομώνυμη οδό. Τον σχεδιασμό του είχε αναλάβει ο Δανός αρχιτέκτονας Χριστιανός Χάνσεν, πρεσβύτερος αδελφός του αρχιτέκτονα της Ακαδημίας Αθηνών Θεόφιλου Χάνσεν.

Ο προϋπολογισμός του έργου ανερχόταν σε 176.000 δραχμές, αλλά έως τότε είχαν δηλώσει ότι θα συνεισφέρουν διάφοροι 75.000 δραχμές, είχαν όμως εισπραχθεί μόνον 28.790 δραχμές. Την υπόθεση είχε αναλάβει ειδική επιτροπή, την οποία αποτελούσαν εννέα άνδρες μεταξύ των οποίων και μπαρουτοκαπνισμένοι της Επανάστασης. Ήταν οι Ανδρέας Ζαΐμης, Γεώργιος Κουντουριώτης, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Γ. Ράλλης, Γεώργιος Γεννάδιος, Θεόδωρος Ράλλης, Νεόφυτος Βάμβας, Α. Βράνδης και ο πρώτος πρύτανης Κωνσταντίνος Σχινάς.

Το Παλαιό Πανεπιστήμιο στην οδό Θόλου στην Πλάκα (υδατογραφία Φ. Περιλλά, 1937).

Οι οικονομικές συνθήκες υπό τις οποίες ξεκίνησε η οικοδόμηση του Πανεπιστημίου ήταν λίαν ανεπαρκείς. Ωστόσο, συν τω χρόνω αύξαναν οι συνδρομές, ιδιαίτερα όταν άρχισε η δημοσίευση στις εφημερίδες της εποχής των ονομάτων των συνδρομητών, δηλαδή όσων συνεισέφεραν καθώς και τον ποσών που διέθεταν.

Μεταξύ των δυσκολιών που αντιμετώπισε η Επιτροπή ήταν μετά την παραχώρηση σε εργολάβους ορισμένων τμηματικών εργασιών. Προσφέρθηκαν να τις αναλάβουν Έλληνες και Βαυαροί εργολάβοι αλλά αναπτύχθηκε μεταξύ τους μέγας ανταγωνισμός. Δεν έλειπαν δε και οι δημόσιες μομφές κατά της Επιτροπής διότι προτιμούσε στο έργο περισσότερους Βαυαρούς, παρόλο που οι ντόπιοι εργολάβοι προσέφεραν μικρότερες τιμές.

Ορισμένες εφημερίδες ανέλαβαν την υπεράσπιση της Επιτροπής και αγωνίστηκαν για να πείσουν το κοινό ότι το έργο της Επιτροπής ήταν αμερόληπτο τόσο για τους Βαυαρούς, όσο και για τους Έλληνες ενδιαφερόμενους.

Τη μεγαλύτερη όμως δυσχέρεια στο έργο της συνάντησε η Επιτροπή του Πανεπιστημίου το 1841. Όταν λόγω οικονομικής ανεπάρκειας αναγκάστηκε να απευθύνει στο Πανελλήνιο νέα έκκληση ζητώντας την αρωγή του κόσμου. Έπρεπε να εξοφληθούν τα οφειλόμενα στους εργολάβους και να συμπληρωθούν οι απαιτούμενες εργασίες. Έφτασε μάλιστα στο σημείο η Επιτροπή να ζητήσει την έγκριση ενυπόθηκου δανείου.

Εκδόθηκε και το απαραίτητο διάταγμα με το οποίο επιτρεπόταν να υποθηκευτεί το νεόκτιστο οικοδόμημα στην Εθνική Τράπεζα για να ληφθεί δάνειο 30.000 δραχμών.

Μίλος Οβρένοβιτς (1780-1860)

Τότε συνέβη το απρόσμενο. Την περίσταση έσωσε η γενναία δωρεά του ηγεμόνα της Σερβίας και θερμού φιλέλληνα Μίλος Οβρένοβιτς (1780-1860). Απέστειλε από τη Βιέννη 25.000 δραχμές για την αποπεράτωση του πανεπιστημιακού κτιρίου και αποσοβήθηκε η υποθήκευση που είχε ήδη εγκριθεί από την Εθνική Τράπεζα.

Το λάθος στη χορηγία του αυλάρχη

Χαρακτηριστικό για το πόσο δύσκολο ήταν το έργο της επιτροπής ήταν το επεισόδιο που συνέβη μεταξύ της Επιτροπής και του Βαυαρού Σαπόρτα, άλλοτε αυλάρχη του Όθωνα. Ο Σαπόρτα ζήτησε να γίνει ευεργέτης του Πανεπιστημίου στέλνοντας στην Επιτροπή ως εισφορά για την ανέγερση του κτιρίου 14 δραχμές και 45 λεπτά.

Παρά το γεγονός ότι ήταν επιφανής αυλικός παράγοντας, με σημαντική επιρροή στο βασιλικό ζεύγος, η Επιτροπή δεν δίστασε να πράξει το καθήκον της και διαφυλάξει το συμφέρον των εργασιών της. Διότι όποιος ανακηρυσσόταν ευεργέτης το ονοματεπώνυμό του συνοδευόμενο από τους τίτλους του, αναγραφόταν σε μαρμάρινη πλάκα. Η απόφαση αυτή μάλιστα είχε ληφθεί και με ιδιαίτερο βασιλικό διάταγμα. Για να τοποθετηθεί λοιπόν το όνομα του Σαπόρτα με τους τίτλους του, έπρεπε να σκαλιστούν στο μάρμαρο 155 χαρακτήρες, οπότε απαιτείτο δαπάνη τουλάχιστον τριπλάσια της προσφοράς του.

Με μία ευγενική επιστολή που υπογραφόταν από όλα τα μέλη της Επιτροπής ενημερωνόταν ο Βαυαρός ευγενής για το πρόβλημα και την απόφαση να του επιστραφούν τα χρήματα. Ο σάλος που ξεσηκώθηκε γύρω από το έγγραφο της Επιτροπής ήταν μεγάλος. Άλλοι το ενέκριναν και άλλοι το κατέκριναν. Ο Σαπόρτα θορυβήθηκε αφού εντέλει σχολιαζόταν αρνητικά για την πράξη του. Οπότε βρέθηκε ένας εύσχημος τρόπος για να αποκατασταθεί η υπόληψή του. Ανακοινώθηκε ότι είχε στείλει τα χρήματα μέσω τρίτου ο οποίος έκανε… λάθος και αντί για 134 δραχμές και 40 λεπτά είχε στείλει μόνον τις 14 δραχμές και τα 45 λεπτά.

Δείτε περισσότερα:

Ακολουθήστε το newsbreak.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο newsbreak.gr

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ APP ΤΟΥ NEWSBREAK

Ακολουθήστε μας στο Youtube!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η ποδοσφαιρική τραγωδία με τους 43 νεκρούς στην Τουρκία

Στον τελικό του Κυπέλλου Τουρκίας το βράδυ της Παρασκευής αντίπαλοι ήταν δύο ομάδες που...

Αυτή είναι η πρώτη Αθηναία που έκανε μπάνιο με… τόπλες – Οι αντιδράσεις κοινού και δικαιοσύνης!

Στις μέρες μας το μπάνιο με τόπλες δεν σοκάρει κανένα. Θεωρείται, περίπου, φυσιολογικό στην...

Ο «απαγορευμένος έρωτας» μιας πριγκίπισσας κι ενός Ροδίτη γίνεται πολιτικό θέμα στην Αθήνα του 1936!

Εκείνη την έλεγαν Αμίρα, ήταν πριγκίπισσα του Ιράκ, εκείνον Τάσο Χαραλάμπους κι ήταν γκαρσόνι...

Η Μάχη της Κρήτης, τα φιλογερμανικά κείμενα των Μελά – Παλαιολόγου και το έγχρωμο βίντεο ντοκουμέντο

Στις 20 Μαΐου 1941 άρχιζε η Μάχη της Κρήτης και οι Αθηναίοι αναγνώστες διάβαζαν...

Το ματς με τους Τούρκους που οδήγησε σε διπλωματικό επεισόδιο και βανδαλισμούς σε βάρος των ομογενών στην Πόλη

Μπορεί ένας ποδοσφαιρικός αγώνας να προκαλέσει κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις; Φυσικά και μπορεί όταν...

Η μυθιστορηματική απόδραση του Σήφη Βαλυράκη από τις φυλακές της Κέρκυρας

Οι Κυριακάτικες εφημερίδες της 21ης Μαΐου 1972 έκλειναν βιαστικά την ύλη τους το πρωί...

Ο Στέλιος Καζαντζίδης τραγουδά για τον Πόντο, συγκλονιστικά βίντεο με μαρτυρίες της Γενοκτονίας

Υπάρχει μια μέρα, η 19η Μαΐου. Θα γίνουν ομιλίες, εκδηλώσεις, θα παίξει και κανένα...

Η παρ’ ολίγον βασίλισσα της Αλβανίας βρέθηκε νεκρή στον Άγιο Κοσμά: Πώς μια ερωτική τραγωδία έγινε κατασκοπευτικό θρίλερ!

Έμοιαζε με υπόθεση ρουτίνας. Στον  Άγιο Κοσμά, απέναντι από το παλιό αεροδρόμιο του Ελληνικού...

Μάιος 1932: Ο Αλ Καπόνε μπαίνει, επιτέλους, στη φυλακή – Πώς παρουσίασαν τη σύλληψή του οι ελληνικές εφημερίδες των ΗΠΑ

Στη δεκαετία του '20 η Αμερική και ιδίως το Σικάγο δεν διέφεραν και πολύ...

«Παληάνθρωπος», η εφημερίδα που δικαίωσε το όνομά της

Λένε ότι η... μισή επιτυχία στην έκδοση μιας εφημερίδας είναι ο τίτλος της. Όσο...

Σχολιαστε το αρθρο

Tο newsbreak.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το newsbreak.gr ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρει.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Οι Ρώσοι ισοπέδωσαν το τελευταίο (;) εργοστάσιο που έφτιαχνε κινητήρες για τα Drones

Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ρωσίας με ένα χτύπημα ακριβείας...

Ιδιοκτήτης ψητοπωλείου χτύπησε 14χρονη επειδή έκλεψε σάντουιτς

Στο νοσοκομείο κατέληξε ένα 14χρονο κορίτσι επειδή έφυγε από...

Εξέλιξη στην υπόθεση του 6χρονου Ράινερ: «Tο παιδί βρίσκεται ασφαλές στην Νορβηγία»!

Ο πατέρας του και ο θείος του άρπαξαν το παιδί και μέσω Θεσσαλονίκης διέφυγαν για Νορβηγία

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Το Αθηναμαμπάντ