Σύμφωνα με μια νέα ανάλυση του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS), οι στρατιωτικές δαπάνες της Ρωσίας ξεπέρασαν πλέον τις δαπάνες όλων των ευρωπαϊκών χωρών μαζί, φτάνοντας τα 462 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η έκθεση υπογραμμίζει τις προκλήσεις ασφαλείας που μπορεί να αντιμετωπίσει η Ευρώπη εάν οι ΗΠΑ μειώσουν τη στρατιωτική υποστήριξή τους στην Ουκρανία.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με το IISS, οι συνολικές αμυντικές δαπάνες της Ρωσίας αυξήθηκαν κατά 42% σε πραγματικούς όρους πέρυσι, φτάνοντας τα 462 δισεκατομμύρια δολάρια. Αντίθετα, οι συνδυασμένες αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών χωρών, περιλαμβανομένων του Ηνωμένου Βασιλείου και των κρατών-μελών της ΕΕ, αυξήθηκαν κατά περίπου 12% και ανήλθαν στα 457 δισεκατομμύρια δολάρια, ελαφρώς κάτω από το σύνολο της Ρωσίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δεσμευτεί για γρήγορο τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία μέσω διαπραγματεύσεων, έχει εκφράσει ανησυχίες σχετικά με το μέγεθος των αμερικανικών δαπανών και την ευρωπαϊκή ασφάλεια γενικότερα. Η κυβέρνησή του έχει δηλώσει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του χρηματοοικονομικού βάρους.
Ο Τραμπ έχει ζητήσει προηγουμένως να αυξηθούν οι αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης στο 5% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με τον τρέχοντα μέσο όρο του 1,7%. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μάρκ Ρούτε, πρότεινε έναν στόχο του 3%. Οποιοδήποτε από αυτά τα επίπεδα θα τοποθετούσε τις αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης πολύ πάνω από εκείνες της Ρωσίας.
Το IISS προβλέπει ότι ο αμυντικός προϋπολογισμός της Ρωσίας θα αυξηθεί κατά επιπλέον 13,7% το 2024, φτάνοντας το 7,5% του ΑΕΠ και σχεδόν το 40% των συνολικών κυβερνητικών δαπανών. Αν και αυτή η αύξηση έχει ασκήσει πίεση στην οικονομία της Ρωσίας, η έκθεση αναφέρει ότι η Μόσχα μπορεί ακόμα να αντέξει τα έξοδα του πολέμου.
Στην Ευρώπη, ο αμυντικός προϋπολογισμός της Γερμανίας αυξήθηκε κατά 23% πέρυσι, φτάνοντας τα 86 δισεκατομμύρια δολάρια, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το Ηνωμένο Βασίλειο με 81 δισεκατομμύρια δολάρια τα τελευταία τριάντα χρόνια.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης προήλθε από ένα ειδικό αμυντικό ταμείο, και η διατήρηση αυτού του επιπέδου δαπανών παραμένει αβέβαιη. Η Γερμανία έχει δεσμευτεί να φτάσει το 2% του ΑΕΠ μέχρι το 2029, από 1,8% που είναι τώρα, αλλά αυτός ο στόχος δεν είναι εγγυημένος.
Το Ηνωμένο Βασίλειο, ο δεύτερος μεγαλύτερος αμυντικός δαπανητής του ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ, κατανέμει αυτή τη στιγμή το 2,3% του ΑΕΠ του στην άμυνα, με στόχο να αυξήσει αυτό το ποσοστό στο 2,5%, χωρίς όμως να έχει καθοριστεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Η Γαλλία, παραδοσιακά ο δεύτερος μεγαλύτερος αμυντικός δαπανητής στην Ευρώπη, αύξησε τον αμυντικό της προϋπολογισμό κατά 4,5% πέρυσι, φτάνοντας τα 64 δισεκατομμύρια δολάρια, το οποίο αντιστοιχεί στο 2% του ΑΕΠ.
Ανάμεσα στους μεγαλύτερους σε ποσοστά δαπανητές, η Εσθονία κατανάλωσε σχεδόν το 4% του ΑΕΠ της για την άμυνα το 2023, ενώ η Πολωνία δαπάνησε το 3,25%. Ωστόσο, οι συνολικές τους δαπάνες — 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια για την Εσθονία και 28 δισεκατομμύρια δολάρια για την Πολωνία — παραμένουν πολύ μικρότερες από αυτές των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών οικονομιών.
Το IISS επισημαίνει ότι ενώ οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί κατά 50% από το 2014, οι δημοσιονομικοί περιορισμοί ενδέχεται να περιορίσουν περαιτέρω την ανάπτυξή τους. Εάν η Ευρώπη αύξανε τις δαπάνες της στο 3% του ΑΕΠ, θα απαιτούνταν επιπλέον 250 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο στόχος του 5% θα αύξανε τις δαπάνες κατά περίπου 800 δισεκατομμύρια δολάρια, σχεδόν διπλάσιες από το τρέχον στρατιωτικό προϋπολογισμό της Ρωσίας.
