4/7/2022

Πρ. Παυλόπουλος: «Το τέλος της πανδημίας να αποτελέσει αφετηρία υπεύθυνης περίσκεψης και συλλογικής ενεργοποίησης»

Συντάκτης: Newsroom

Δημοσίευση:

«Η Πολιτεία πρέπει να σέβεται και να προστατεύει την αξία του Ανθρώπου ως τον θάνατό του»

Κατά την παράδοσή του στους σπουδαστές του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του Τομέα Δημόσιου Δικαίου της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με θέμα «η αξία του Ανθρώπου και ο Ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας του Συντάγματος», ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Προκόπης Παυλόπουλος τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι μετά το τέλος της πανδημίας πρέπει να «ξανασυναντήσουμε» τον Άνθρωπο και την Ελευθερία, αλλά και να να βρούμε το «εμβόλιο» που θα μας οδηγήσει στο να εμβαθύνουμε στον εαυτό μας και στον «πλησίον» μας.

Αναλυτικά:

«Μετά το πέρας της πανδημίας του Covid-19 -που επιστημονικώς θεωρείται ήδη ορατό, τουλάχιστον στον Ευρωπαϊκό χώρο- είναι ανάγκη να «ξανασυναντήσουμε» τον Άνθρωπο και την Ελευθερία, ως μέσο υπεράσπισης της αξίας του και διασφάλισης της απρόσκοπτης ανάπτυξης της προσωπικότητάς του. 

Α. Ταυτοχρόνως δε να βρούμε το «εμβόλιο» που θα μας οδηγήσει στο να εμβαθύνουμε στον εαυτό μας και στον «πλησίον» μας -στον «πλησίον» μέσα στην πραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης αφού, και με την σημερινή δεινή εμπειρία, «πλησίον» μας είναι κάθε συνάνθρωπός μας στον Πλανήτη -σε τελική δε ανάλυση στον Άνθρωπο.  Με άλλες λέξεις, το «εμβόλιο» αυτό είναι προορισμένο -και γι’ αυτό η σημασία του είναι ανεκτίμητη- να μας αποκαλύψει αφενός την αξία του Ανθρώπου, ως άτμητο πυρήνα της υπόστασής του και, αφετέρου, το καίριο χρέος του σεβασμού της, μέσ’ από κάθε πτυχή της, από την πιο σπουδαία ως την φαινομενικώς πιο ασήμαντη. 

Β. Για εμάς, τους Έλληνες, αυτό το εμβληματικό διακύβευμα μπορεί ν’ αποδειχθεί ευχερέστερα προσπελάσιμο και προσβάσιμο, αν αναλογισθούμε τις εξής δύο παραμέτρους:

1.  Πρώτον, τον Ανθρωπισμό μας, ο οποίος είναι βασικό συστατικό της ψυχοσύνθεσής μας, λόγω των ιστορικών και πολιτισμικών μας καταβολών.  Ας μην ξεχνάμε ότι ο Ανθρωπισμός υπήρξε βασικό χαρακτηριστικό του Ελληνικού Πολιτισμού, από την ρίζα του ως την σύγχρονη μορφή του, όπως αυτή διαμορφώθηκε στην διαδρομή της συμπόρευσης του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος με την Χριστιανική Διδασκαλία. Την Διδασκαλία που «αποθεώνει» τον Ανθρωπισμό, χαράσσοντας το διάνυσμα ανάμεσα στο «αγαπάτε αλλήλους» και στην απόλυτη μορφή του, ήτοι το «αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν».  Κάπως έτσι, άλλωστε, Αρχαία Ελλάδα και Χριστιανική Διδασκαλία είναι οι δύο από τους τρεις -ο τρίτος είναι η Αρχαία Ρώμη- πυλώνες του κοινού μας Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, και γι’ αυτό ο τελευταίος έχει «μπολιαστεί» ευεργετικά από το πνεύμα του Ανθρωπισμού και της Αλληλεγγύης. Αυτός ο Πολιτισμός μας είναι και θα είναι Ανθρωποκεντρικός. Αλλιώς δεν πρόκειται να επιβιώσει.

2. Και, δεύτερον, την θεσμική παρακαταθήκη, την οποία μας παρέχει το Σύνταγμά μας, ανάγοντας, κατά την διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1, την υποχρέωση προστασίας της αξίας του Ανθρώπου και τον σεβασμό της σε θεμελιώδη ρήτρα, η οποία διατρέχει την ερμηνεία και εφαρμογή του συνόλου των λοιπών συνταγματικών διατάξεων.  Με την έννοια ότι η ως άνω θεμελιώδης ρήτρα συνιστά πραγματική «ερμηνευτική βάση» των διατάξεων του Συντάγματος και της σύμφωνης με αυτό νομοθεσίας, κατ’ εξοχήν δε των διατάξεων ως προς την άσκηση των δικαιωμάτων.  Και στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί ότι, in dubio -δηλαδή «εν αμφιβολία»- πρέπει να επιλέγεται εκείνη η ερμηνεία των ως άνω διατάξεων, η οποία είναι σύμφωνη με το γράμμα και το πνεύμα της ρύθμισης του άρθρου 2 παρ. 1 του Συντάγματος, αναφορικά με την θεμελιώδη ρήτρα της υποχρέωσης σεβασμού και προστασίας της αξίας του Ανθρώπου.

Γ. Είναι κάτι παραπάνω από προφανές ότι ο Συντακτικός Νομοθέτης, επικουρούμενος και από τις πολύ μεγάλες εκφραστικές δυνατότητες της Γλώσσας μας, κάθε άλλο παρά τυχαία κατέληξε στην έννοια της «αξίας» -και όχι στην διεθνώς καθιερωμένη έννοια της «αξιοπρέπειας»- στο πλαίσιο της διάταξης του άρθρου 2 παρ. 1 του Συντάγματος.  Όπως άκρως συνειδητή και συμβολική πρέπει να θεωρηθεί και η επιλογή του, να θέσει την άνω διάταξη στο Α΄ Τμήμα του Πρώτου Μέρους τους Συντάγματος.  Τα δεδομένα, λοιπόν, αυτά πρέπει ν’ αξιοποιούνται, στο ακέραιο, από τον ερμηνευτή και τον εφαρμοστή των συνταγματικών εν γένει ρυθμίσεων. 

1. Η διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του Συντάγματος καθιερώνει γενική ρήτρα, υπό το φως της οποίας πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται τόσο οι λοιπές διατάξεις του Συντάγματος, όσο και όλες οι ρυθμίσεις της Έννομης Τάξης, οι οποίες θεσμοθετούνται σ’ εκτέλεση του Συντάγματος.  Η διάταξη αυτή ανάγει τον Άνθρωπο σε  υπέρτατη αξία για την Έννομη Τάξη, προσδίδοντας, και στο Σύνταγμα αλλά και σε αυτήν, έναν έντονα Ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα.

2. Υπό το φως της ως άνω διαπίστωσης, οι διατάξεις της Έννομης Τάξης πρέπει να ερμηνεύονται κατά τρόπο σύμφωνο με το γράμμα και το πνεύμα της διάταξης του άρθρου 2 παρ. 1 του Συντάγματος, επιπλέον δε, in dubio, πρέπει να επιλέγεται η ερμηνεία εκείνη, η οποία δεν θίγει την κατά το Σύνταγμα έννοια της αξίας του Ανθρώπου.

Δ. Η αξία του Ανθρώπου, κατά την διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του Συντάγματος, είναι έννοια αυτονοήτως ευρύτερη εκείνης της αξιοπρέπειας, γεγονός το οποίο συνεπάγεται και το ότι ο θεσμικός «προστατευτικός μανδύας» της αξίας του Ανθρώπου υπερκαλύπτει, κατά πολύ, το πεδίο της προσωπικότητας του Ανθρώπου και των μέσων ελεύθερης ανάπτυξής της.

1. Κατ’ ακρίβεια, η συνταγματικώς κατοχυρωμένη αξία του Ανθρώπου αφορά τον Άνθρωπο ως βιολογικό οργανισμό, με νοημοσύνη και συνείδηση -και, κατά τούτο, τον διαφοροποιεί από άλλα έμβια όντα- και προστατεύει την ζωή του, από την σύλληψή του ως τον θάνατό του.

2. Υπό τα ως άνω δεδομένα, η αξία του Ανθρώπου, κατ’ άρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγματος, παράγει έννομες συνέπειες, οι οποίες αφορούν:

α) Πρώτον, τον ίδιο τον φορέα της, με κυριότερη συνέπεια το ότι ναι μεν μπορεί να προστατεύεται μέσω αυτής και ν’ αναπτύσσει ελευθέρως την προσωπικότητά του, πλην όμως θεσμικώς δεν υφίσταται υπέρ αυτού δικαίωμα στην ζωή, γεγονός το οποίο αποκλείει, μεταξύ άλλων, δικαίωμα στην αυτοκτονία και στην ευθανασία.

β) Δεύτερον, την Πολιτεία, με κυριότερη συνέπεια το ότι αυτή πρέπει να σέβεται και να προστατεύει την αξία του Ανθρώπου ως τον θάνατό του.  Και μάλιστα, όχι μόνον αποφεύγοντας να την θίξει αλλά και με θετικές ενέργειες, π.χ. λαμβάνοντας ιδιαίτερα μέτρα υπέρ των οικονομικώς ασθενέστερων βαρέως πασχόντων, ιδίως περί το τέλος της ζωής τους, ώστε ο θάνατός τους να επέλθει μόνο με φυσικό τρόπο και αξιοπρεπώς.

γ) Τρίτον, των συνανθρώπων, με κυριότερες συνέπειες από την μια πλευρά την απαγόρευση της συμμετοχής τους στην αυτοκτονία και στην ευθανασία.  Και, από την άλλη πλευρά, την συμμετοχή τους στην διαδικασία των μεταμοσχεύσεων μόνον υπό όρους γνήσιου Ανθρωπισμού και ουσιαστικής Αλληλεγγύης, κατ’ ουδένα δε τρόπο υπό όρους που οδηγούν σε πρακτικές εμπορευματοποίησης του ανθρώπινου σώματος.»

Ακολουθήστε το newsbreak.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο newsbreak.gr

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ APP ΤΟΥ NEWSBREAK

Ακολουθήστε μας στο Youtube!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πάνω από 20.000 πολίτες τραγούδησαν το γνωστό σύνθημα κατά του Μητσοτάκη

Με ένα στόμα, μια φωνή, σχεδόν 25.000 άνθρωποι που βρέθηκαν στη συναυλία του ΛΕΞ...

Φωτιά στην Ηλεία: Αναζωπύρωση στην περιοχή Βάλμη – Κοντά σε πευκοδάσος

Σε απόλυτη εγρήγορση βρίσκονται οι άνδρες της Πυροσβεστικής, καθώς είχαμε αναζωπύρωση της φωτιάς σε...

Ο δήμαρχος Αλεξανδρούπολης άφησε να γίνει χωματερή δίπλα σε καύσιμα!

Μπορεί ολόκληρη Ελλάδα να βρίσκεται σε κόκκινο συναγερμό λόγω των καιρικών συνθηκών, υπό τον...

«Δολοφόνε … Ντροπή σου… Αίσχος»! Αποδοκιμασίες και «γαλλικά» κατά του Θάνου Πλεύρη στα Χανιά

Στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων βρέθηκε το πρωί ο Θάνος Πλεύρης για να μοιράσει προεκλογικές...

Γονείς στις Σέρρες κλείδωσαν τα παιδιά στο αμάξι και πήγαν για σουβλάκια – Τα έβγαλαν ημιλιπόθυμα

Μόνο επικίνδυνοι μπορούν να χαρακτηριστούν οι γονείς, οι οποίοι συνελήφθησαν στις Σέρρες το βράδυ...

Ηγουμενίτσα: Λεωφορείο τυλίχθηκε στις φλόγες – Σώοι και οι 27 επιβάτες

Λαχτάρισαν οι επιβάτες σε υπεραστικό ΚΤΕΛ της Κέρκυρας που εκτελούσε το δρομολόγιο Κέρκυρα –...

Πέταξαν μπογιές στο σπίτι βουλευτή της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη

Επίθεση με κόκκινες και μαύρες μπογιές πραγματοποίησαν άγνωστοι στο σπίτι του βουλευτή Β' Θεσσαλονίκης...

Καμένα Βούρλα: Ξεβράστηκε νεκρό μωρό δελφίνι – Ήταν χτυπημένο στην κοιλιά

«Αποτρόπαιο» ήταν το θέαμα που αντίκρισαν οι λουόμενοι στα Καμένα Βούρλα, το πρωί όταν...

Επιστολή διαμαρτυρίας: Η «κραυγή» αγανάκτησης από πυρόπληκτο της Βόρειας Εύβοιας

Την αγανάκτησή τους εκφράζουν οι πυρόπληκτοι στην Βόρεια Εύβοια και καταγγέλλουν πως έχουν αφεθεί...

Ανείπωτος πόνος στην Κρήτη για την 15χρονη και τον 23χρονο – Η βόλτα στη θάλασσα τους στοίχησε τη ζωή

Παγωμένη είναι η τοπική κοινωνία των Χανίων μετά από το τρομερό τροχαίο δυστύχημα που...

Σχολιαστε το αρθρο

Tο newsbreak.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το newsbreak.gr ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρει.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Κορωνοϊός: 19χρονη πέθανε στο Σισμανόγλειο – Επιμένουν στη μη λήψη μέτρων

Απέραντη θλίψη έχει σκορπίσει ο θάνατος μίας 19χρονης στο...

Σε άθλια κατάσταση ο Αντώνης Σαμαράς

Δύσκολες ώρες ζει ο Αντώνης Σαμαράς έπειτα από την...

Αίγυπτος: Δεύτερη φονική επίθεση καρχαρία – Νεκρή τουρίστρια από τη Ρουμανία

Και δεύτερη γυναίκα σκοτώθηκε από καρχαρία στην περιοχή της...

Ιωάννινα: Μαιευτήρας υπέστη έμφραγμα την ώρα του τοκετού

Πανικός επικράτησε σε ιδιωτική κλινική της Ηπείρου, καθώς την...

Ανησυχία μέσα στη νύχτα από την εξαφάνιση βουλευτή Μεσσηνίας της ΝΔ

Σοβαρό θέμα έχει προκύψει στην Ν.Δ. μετά την πρωτοβουλία...

Fuel Pass 2: Πώς να κάνετε την αίτηση στο gov.gr και ποια η ημερομηνία λήξης

Η νέα ψηφιακή κάρτα θα μπορεί να εκδοθεί μετά από αίτηση στη πλατφόρμα στο gov.gr είτε μπορεί να γίνει μέσω ΚΕΠ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ