1/10/2022

Αμάσεια Πόντου 1921: H ατιμώρητη δολοφονία της πολιτικής και πνευματικής ελληνικής ηγεσίας

Συντάκτης: Newsroom

Δημοσίευση:

Οι Κεμαλικοί μετά την επικράτησή τους, προσπάθησαν και τελικώς πέτυχαν με διάφορα μέσα να εξοντώσουν ό,τι δεν είχαν μπορέσει να εξολοθρεύσουν οι Νεότουρκοι.

  • του Θεοφάνη Μαλκίδη*

Διωγμοί, εξορίες, δολοφονίες, βιασμοί, δίκες και καταδίκες στα αποκαλούμενα «δικαστήρια ανεξαρτησίας», τα οποία εκδίδουν «αποφάσεις» και εκτελούνται πρόκριτοι, βουλευτές, δημοσιογράφοι, καθηγητές, δάσκαλοι, μαθητές γυμνασίων- Ανανιάδης και Παυλίδης του κολλεγίου Ανατόλια της Μερζιφούντας- και κληρικοί, από τους οποίους ζητούνται δηλώσεις ότι συμμετείχαν στην οργάνωση του επαναστατικού απελευθερωτικού κινήματος στον Πόντο.

Η «απόφαση» του ψευτοδικαστηρίου σημείωνε σχετικά:

«Επειδή αποδείχθηκε ότι οι παρόντες και κάποιοι από τους απόντες σκέφτονταν και ενεργούσαν να ιδρύσουν Δημοκρατία του Πόντου, αποσπώντας μεγάλο τμήμα του Οθωμανικού Κράτους, από την Τραπεζούντα μέχρι το Ζογκουλδάκ και προς το εσωτερικό μέχρι τη Σεβαστεία καταδικάζονται 69 προύχοντες στον δι` αγχόνης θάνατον, 15 ερήμην εις θάνατον, 7 σε 15ετή δεσμά, των δε μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Ορφεύς επικυρώνεται η υπό του Στρατοδικείου επιβληθείσα ποινή, και οι υπόλοιποι σε πρόσκαιρα δεσμά στη Σεβάστεια μέχρι το τέλος του πολέμου».

Όπως κατήγγειλε το Οικουμενικό Πατριαρχείο οι υποτιθέμενοι ένοχοι τις «δηλώσεις» τους τις υπέγραψαν μετά τη θανατική καταδίκη τους, την παραμονή της εκτέλεσής τους ή ακόμη και όντας δολοφονημένοι από καιρό. Τέτοιες περιπτώσεις είναι του Χ. Ελευθεριάδη δικηγόρου που είχε δολοφονηθεί στην Κερασούντα το 1920, του Μ. Μαυρίδη, του Γ. Καλογερόπουλου, του Α. Δελικάρη, του Λ. Τεσταμπασίδη, του Ι. Ελευθεριάδη. Ακόμη θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο καθηγητής Γ. Παπαμάρκου, ο διευθυντής της Οθωμανικής Τράπεζας Π. Παπαδόπουλος και ο έμπορος Θ. Εκμεντζίογλου οι οποίοι ήταν ήδη νεκροί από την προηγούμενη της εκτέλεσής τους μεταφέρθηκαν στον τόπο του μαζικού εγκλήματος προκειμένου τα άψυχα σώματά τους να υποστούν την ποινή τους.

Δημοφιλείς ειδήσεις  Ο Σταμάτης Κόκοτας, οι αγώνες αυτοκινήτου και το όνειρό του που δεν έγινε πραγματικότητα

Ο κατάλογος των καταδικασμένων σε θάνατο επιφανών Ελλήνων που απαγχονίστηκαν την ίδια ημέρα και ώρα στον ίδιο χώρο, το Σεπτέμβριο του 1921, στην πλατεία της Αμάσειας είναι πολύ μεγάλος. Εκεί οδηγήθηκαν 72 Έλληνες μάρτυρες, με επικεφαλής τον αρχιμανδρίτη Πλάτωνα Αιβαζίδη.

Ο δημοσιογράφος και εκδότης της εφημερίδας Εποχή της Τραπεζούντας Νίκος Καπετανίδης όταν ο πρόεδρος του «δικαστηρίου» του ανέγνωσε το «κατηγορητήριο» ότι επιδίωκε την ανεξαρτησία του Πόντου, αυτός τον διέκοψε λέγοντάς του ότι «εγώ ήθελα την απευθείας ένωση του Πόντου με την Ελλάδα», όπως αναφέρει ο γνωστός θεατρικός συγγραφέας Δημήτρης Ψαθάς στο βιβλίο του «Γη του Πόντου».

Το δικαστήριο της Αμάσειας καταδίκασε ερήμην σε θάνατο και τα μέλη της ποντιακής Εθνοσυνέλευσης του Βατούμ, Β. Ιωαννίδη, Λ. Ιασονίδη, Κ. Κωνσταντινίδη, τους μητροπολίτες Τραπεζούντας Χρύσανθο, Αμασείας Γερμανό, Νεοκαισαρείας Πολύκαρπο, Χαλδείας και Κερασούντας Λαυρέντιο, τον επίσκοπο Απολλωνιάδος Ιωακείμ, το νομικό Αρ. Νεόφυτο, τον δημοσιολόγο Νικ. Ιασονίδη, τους Χ. Σιδηρόπουλο, Επ. Σεφεριάδη, Θεμ. Πατσιάδη, Κ. Παπαθεοδώρου, Γ. Γαληνό, Γ. Βαλαβάνη και τον εκδότη της εφημερίδας Λόγος της Τραπεζούντας Ν. Λεοντίδη.

Ιδιαίτερη σημασία στις αντιδράσεις που προκάλεσε η μαζική δολοφονία της ηγεσίας των Ελλήνων αποτελεί το ψήφισμα διαμαρτυρίας των Eλλήνων διανοουμένων προς τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους και τις κυβερνήσεις τους το οποίο υπέγραφαν μεταξύ των άλλων, οι Bλαχογιάννης, Γρυπάρης, Δροσίνης, Zάχος, Kαζαντζάκης, Nιρβάνας, Ξενόπουλος, Παλαμάς Παπαντωνίου, Σικελιανός.

Είναι εξαιρετική  η επιστολή του μελλοθάνατου Αλέξανδρου Ακριτίδη, εμπόρου Τραπεζούντας προς  τη σύζυγό του και την οικογένειά του, λίγο πριν τον απαγχονισμό του στην Αμάσεια.

Για πολλούς, όπως και η επόμενη του Μ. Κωφίδη θεωρούνται η πεμπτουσία της Ρωμηοσύνης:

Δημοφιλείς ειδήσεις  Ο Σταμάτης Κόκοτας, οι αγώνες αυτοκινήτου και το όνειρό του που δεν έγινε πραγματικότητα

«1921 7βρ 5 Κυριακή

Γλυκυτάτη μου Κλειώ

Σήμερον ετελέσθη εν τη φυλακή λειτουργία και εκοινωνήσαμε όλοι, περί τους 100 από διάφορα μέρη. Έχει αποφασισθεί ο δια της κρεμάλας θάνατος. Αύριον θα πηγαίνουν οι 60, μεταξύ αυτών οι 5 Τραπεζούντιοι και θα γίνει ο δι’ αγχόνης θάνατος. Την Τρίτην δεν θα είμεθα εν ζωή, ο Θεός να μας αξιώσει τους ουρανούς και σε σας να δώσει ευλογίαν και υπομονήν και άλλο κακόν να μη δοκιμάσητε. Όταν θα μάθετε το λυπηρόν γεγονός να μη χαλάσετε τον κόσμον, να έχετε υπομονή.

Τα παιδιά ας παίξουν και ας χορέψουν. Ας σε βλέπω να κανονίσης όλα όπως ξέρεις εσύ. Ο αγαπητός μου Θεόδωρος ας αναλαμβάνει πατρικά καθήκοντα και να μην αδικήσει κανένα από τα παιδιά τον Γέργον να τελειώσει το σχολείον και να γίνει καλός πολίτης.

Τον Γιάννην ας τον έχει μαζί του στη δουλειά. Από τα μικρά, τον Παναγιώτη να στείλεις στο σχολείο, την Βαλεντίνην να την μάθης ραπτικήν. Την Φωφών να μη χωρίζεσαι ενόσω ζεις. Εις τον Στάθιον τας ευχάς μου και την υποχρέωσιν όπως χωρίς αμοιβήν διεκπεραιώσει όλας τα οικογενειακάς μου υποθέσεις που θα του αναθέσητε.

Ο παπα Συμεών ας με μνημονεύσει ενόσω ζη. Να δώσης 5 λίρες στην Φιλόπτωχον, 5 λίρες στην Μέριμναν, 5 λίρες στου Λυκαστή το σχολείον. Και ας με συγχωρέσουν όλοι οι αδελφοί μου, οι νυφάδες και όλοι οι συγγενείς και φίλοι. Αντίο βαίνω προς τον πατέρα και συγχωρήσατέ μου ο υμέτερος Αλ. Γ. Ακριτίδης»

Στο ίδιο κλίμα και η   επιστολή του μελλοθάνατου Ματθαίου Κωφίδη, βουλευτή Τραπεζούντας:

Δημοφιλείς ειδήσεις  Ο Σταμάτης Κόκοτας, οι αγώνες αυτοκινήτου και το όνειρό του που δεν έγινε πραγματικότητα

«15/28 Σεπτεμβρίου 1921 φυλακαί Τιμαρχανέ – Αμασείας Φιλτάτη Ουρανία Χθες ημέραν της Σταυροπροσκυνήσεως επαρουσιάσθην εις το δικαστήριον Ιστικλάλ, καμίαν ελπίδα δεν έχω πλέον, σήμερον θα δοθή η απόφασις η οποία βεβαίως θα είναι καταδικαστική, σας αφίνω υγείαν και εις την προστασίαν του Παναγάθου, περιττά τα πολλά λόγια, θάρρος και εγκαρτέρησις και ελπίς επί Κύριον, δια να ημπορέσης το κατά δύναμιν να σηκώσης το βαρύ φορτίον σου. Σας γλυκοφιλώ όλους Ο Ματθαίος σου Υ.Γ. Εις τα φίλτατα την ευχήν μου, καλήν πρόοδον και καλήν διαγωγήν όπως η ψυχή μου και μακρόθεν αγάλλεται. Ο ίδιος».

Η μαζική εξόντωση της ηγεσίας των Ελλήνων το Σεπτέμβριο του 1921 στα «δικαστήρια ανεξαρτησίας» αποτελεί ένα καθοριστικό μέρος του Ελληνικού ολοκαυτώματος, αφού με τη  δολοφονία των εξαιρετικών αυτών μορφών ο Ελληνισμός στερήθηκε της ηγεσίας του.

Ήταν μία από τις τελευταίες πράξεις του Ελληνικού δράματος που εκτυλίχθηκε στον Πόντο, στη Θράκη, στην Μικρά Ασία, στην Καππαδοκία, έγκλημα που παραμένει ατιμώρητο μέχρι σήμερα, παρακολουθώντας την επανάληψή του στο Αιγαίο…

* Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου – Μέλος της Διεθνούς Ένωσης Μελετητών των Γενοκτονιών . Μόνιμος κάτοικος Έβρου

Ακολουθήστε το newsbreak.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο newsbreak.gr

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ APP ΤΟΥ NEWSBREAK

Ακολουθήστε μας στο Youtube!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο Σταμάτης Κόκοτας, οι αγώνες αυτοκινήτου και το όνειρό του που δεν έγινε πραγματικότητα

Ο Σταμάτης Κόκοτας που έφυγε από τη ζωή είχε πάθος με τα αγωνιστικά αυτοκίνητα....

Τζέιμς Ντιν, το μοιραίο ατύχημα, ο «λυτρωτικός θάνατος» και αυτοί που κέρδισαν από το...

Φαντάζεστε τον Τζέιμς Ντιν, το οργισμένο είδωλο της δεκαετίας του ΄50 να έχει κλείσει...

Σαν σήμερα, το 1936, το σταυρόλεξο έκανε την πρώτη του εμφάνισή στην Ελλάδα!

Σήμερα (28/9) το σταυρόλεξο έχει γενέθλια. Η συντροφιά πολλών ανθρώπων συμπληρώνει τα 86 χρόνια...

Όταν η Αλίκη Βουγιουκλάκη έγινε μελαχρινή και πάτωσε θεατρικά

Το 1962 η Αλίκη Βουγιουκλάκη ήταν στο απόγειο της δόξας της. Έμοιαζε με κινηματογραφικό......

Το ναυάγιο που οι υπεύθυνοι το έμαθαν από τα κανάλια!

Στη Βόρεια Ευρώπη «Σάμινα» σημαίνει «ανακούφιση του πόνου» μέσα από μια αλυσίδα πολυτελών ξενοδοχείων...

Οικόπεδα στη Γλυφάδα με κουπόνια εφημερίδας!

Τι μπορεί να αγοράσει κάποιος στη Γλυφάδα με 2.000 δραχμές και μάλιστα σε δόσεις...

18 Σεπτεμβρίου 1834: Η Αθήνα πρωτεύουσα και η χαμένη ευκαιρία να γίνει… ανθρώπινη πόλη

Η Αθήνα σήμερα (18/9) γιορτάζει. Τέτοια μέρα το 1834 με απόφαση της Αντιβασιλείας έγινε...

«Κρεμάστε τον Πρωθυπουργό!»

Η 17η Σεπτεμβρίου το 1960 έπεφτε Κυριακή. Εξήντα χιλιόμετρα νότια της Κωνσταντινούπολης στη Θάλασα...

Λάμψη: Η άγνωστη ιστορία πίσω από το μακροβιότερο ελληνικό σήριαλ

Στις 15 Σεπτεμβρίου 1991 ακούστηκαν για πρώτη φορά στους τηλεοπτικούς μας δέκτες τα ονόματα...

Το μόνο μυστήριο που άφησε άλυτο η Αγκάθα Κρίστι

Η Αγκάθα Κρίστι που γεννήθηκε τέτοια μέρα (15/9) το 1890 έδωσε λύση σε 74...

Τα φιλμ από την επίσκεψη της Ελισάβετ και του Φίλιππου στην Αθήνα κι αυτά...

Το 1950 η Ελισάβετ ήταν απλά διάδοχος του Αγγλικού θρόνου. Θα έπρεπε να περάσουν...

Σεπτεμβριανά 1955: Η φρίκη των Ελλήνων της Πόλης σε εικόνες

Ο Ελληνισμός της Πόλης υπέφερε πολλές διώξεις από το 1924 που υπογράφηκε η Συνθήκη...

Το χάλκινο μεταλλιο της Ελλάδας στο Ευρωμπάσκετ που δεν θυμάται σχεδόν κανείς και ο...

Στα τηλεπαιχνίδια που θα κάνουν την εμφάνισή τους τη νέα τηλεοπτική σεζόν σε όλα...

Οι μετακομίσεις της 1ης Σεπτεμβρίου και το «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν»

Κάθε 1η Σεπτεμβρίου στην Αθήνα, έντονα τουλάχιστον μέχρι και τα τελευταία προπολεμικά χρόνια, άλλαζε...

Μέσα από τους πρόσφυγες προχώρησε η Ελλάδα – Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες των καταυλισμών!

Η πληγή που άνοιξε στην Ελλάδα η Μικρασιατική Καταστροφή ήταν βαθιά. Ξαφνικά ένα κράτος...

Σχολιαστε το αρθρο

Tο newsbreak.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το newsbreak.gr ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρει.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Έτσι γνώρισε η Άννα τον 56χρονο που την εκτέλεσε πισώπλατα μαζί με το 10 μηνών παιδί τους

Στη Γερμανία θα γίνει η κηδεία της 31χρονης και του μικρού Στέλιου…

Καβάλα: Σκότωσε το μωράκι και τη μητέρα επειδή εκείνη θα επέστρεφε στη Γερμανία – «Έλα να δεις τι θα κάνω»

Ανατριχίλα με τα τελευταία λόγια του δράστη - Πρώτα σκότωσε το παιδί και μετά τη μητέρα - Έδωσε τέλος στη ζωή του

Συγκινεί η ανάρτηση της κόρης του Μίκη Θεοδωράκη για τη μητέρα της

Πάνω από ένας χρόνος έχει περάσει από τον θάνατο του...

Aνατριχίλα με τις τελευταίες στιγμές του παιδιού – Είχε ζητήσει βοήθεια από την αστυνομία η 31χρονη Άννα

«Γροθιά στο στομάχι» το βίντεο με το μωρό να γελάει λίγες ημέρες πριν την δολοφονία

«Θα σας φάω» – Γυναίκα μπούκαρε σε σχολείο και απειλούσε να σφάξει μαθητές

Αναστάτωση επικράτησε το πρωί της Παρασκευής σε σχολείου του...

Κάν’ το όπως η Δανία!

Ώστε λοιπόν δύο αλλοδαποί κακοποιοί, που έχουν με τα...

«Ε όχι και να πεθάνουμε για την Ουκρανία»!

Η απάντηση στην ομιλία Πούτιν κατά την οποία ανακοίνωσε...

Γελοιοποίησε το ειδικό δικαστήριο ο Ανδρέας Λοβέρδος

Η συνεδρίαση του ειδικού δικαστηρίου για τον Δημήτρη Παπαγγελόπουλο...

Πέθανε ο Ζάχος Χατζηφωτίου

Σε ηλικία 99 ετών έφυγε από τη ζωή ο...

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ